Ergenlerde COVID-19 fobisi ve uyku kalitesi

COVID-19 pandemisiyle birlikte bireylerin yaşamlarını etkileyen birçok değişiklik ortaya çıkmıştır.Pandemide alınan önlemler ile ergenlerin rutinleri bozulmuş ve yaşam tarzları değişmiştir.bu değişim ergenlerin fobik reaksiyonlarına ve uyku kalitelerini etkileyebilir. Bu çalışmada ergenlerin COVID-19 fobisinin uyku kalitesiyle ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipe olan bu araştırma Kırşehir'deki devlet liselerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri 20.01.2021-24.02.2021 tarihleri arasında ''Öğrenci Tanıtım Formu'', ''Koronavirüs 19 Fobisi Ölçeği'' ve ''Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'' kullanılarak toplanmıştır.Araştırma 406 lise öğrencisiyle yapılmıştır. Araştırmaya katılan ergenlerin Pittsburgh Uyku Kalitesi toplam puan ortalaması 5,97±3,53, 'Koronavirüs 19 Fobisi toplam puan ortalaması 46,97±13,59'dur. Ergenlerin %49,5'inin uyku kalitesinin kötü olduğu saptanmıştır. Ergenlerin uyku kaliteleri düşük ve COVID-19 fobileri yüksek bulunmuştur. Akademik başarısını kötü algılayan, geniş aileye sahip olan, anemiye, mide yada bağırsak rahatsızlığına sahip olan, menstruasyon problemi yaşayan, sürekli ilaç kullanan, günlük internet/sosyal medya kullanımı 5 saat ve üzeri olan, hafta içi ve hafta sonu uyku saati 22.00'dan sonra olan, arkadaşlarından biri COVID-19 'a yakalanmış olan, ergenlerin uyku kaliteleri daha kötü bulunmuştur. Mesleki ve teknik anadolu lisesine giden ergenlerin ise uyku kaliteleri daha iyi bulunmuştur. Anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu ortaokul olan, 3 ve üzeri kardeş sayısına sahip olan, aile gelir durumu geliri giderinden az olan, spor/egzersiz yapmayan ergenlerin COVID-19 fobileri yüksek bulunmuştur. Ayrıca cinsiyeti kadın olan, COVID-19 sebebiyle kendini stres altında hisseden, COVID-19 sebebiyle hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını düşünen, ergenlerin COVID-19 fobileri yüksek uyku kaliteleri düşük bulunmuştur. Ergenlerin uyku kaliteleri düşük ve COVID-19 fobileri yüksek bulunmuştur. COVID-19 fobisi ve uyku kalitesinin birbirlerini etkilediği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ergen, COVID-19, COVID-19 fobisi, fobi, uyku