Erkeklerde bigoreksiya ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu araştırma, 2023-2024 yıllarında Adana il merkezinde vücut geliştirme sporu ile ilgilenen 18-45 yaş arası erkek bireylerde bigoreksiya yatkınlıklarını ve beslenme durumlarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya gönüllülük esasına göre 60 erkek birey katılmıştır. Bigoreksiya yatkınlığı, Muscle Dysmorphia Disorder Inventory (MDDI) ölçeği ile değerlendirilmiş ve katılımcılar 39 puan ve üzeri alanlar bigorektik, 39 puanın altında kalanlar ise non-bigorektik olarak sınıflandırılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde analizler SPSS IBM v20.0 programı ve Jamovi programı kullanıldı. Katılımcıların besin tüketim verileri üç günlük kayıt yöntemiyle toplanmış ve Beslenme Bilgi Sistemi (BeBis®) yazılımıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, bigorektik bireylerin enerji (2769±465 kcal) ve protein (178±56.0 g) alımlarının non-bigorektik bireylere (2136±367 kcal enerji, 105±31.2 g protein) göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Kolesterol alımı da bigorektik bireylerde (1264±682 mg), non-bigorektik bireylere (578±466 mg) kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.001). Çalışmaya katılan bireyler, bigoreksiya yatkınlığına göre iki gruba ayrılmıştır. Bigorektik bireyler 32 kişi (%53,3), non-bigorektik bireyler ise 28 kişi (%46,7) olarak belirlenmiştir. Katılımcıların yaş ortancası bigorektik bireylerde 26,5 yıl, non-bigorektik bireylerde ise 26,0 yıl olarak hesaplanmış olup, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Bigorektik bireylerin ortanca boy uzunluğu 180 cm, non-bigorektik bireylerde ise 177 cm olarak belirlenmiş ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,007). Benzer şekilde, bigorektik bireylerin ortanca vücut ağırlığı 87,41 kg iken, non-bigorektik bireylerde bu değer 80,0 kg olup, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,007). Bigorektik bireylerin %65.6'sı spor nedeniyle sosyal ve mesleki yaşamlarında aksaklık yaşadıklarını ifade ederken, bu oran non-bigorektik bireylerde %10.7'dir (p<0.05). Ayrıca, bigorektik bireylerde protein tozu (%71.9), BCAA (%59.4) ve kreatin (%62.5) gibi destek ürünlerinin kullanım oranları yüksek bulunmuştur. Sonuçlar, bigoreksiyanın, özellikle vücut geliştirme sporuyla ilgilenen bireyler arasında dikkate alınması gereken bir sağlık sorunu olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda, erken tanı, bilinçlendirme çalışmaları ve multidisipliner bir yaklaşımın benimsenmesi önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Bigoreksiya, beslenme, kas dismorfisi, yeme bozuklukları, vücut geliştir