Eşrefoğlu Rumi Divanı (inceleme)

Çalışmamız, XV. yy tasavvuf şâirlerinden Eşrefoglu Rûmî'nin hayatı, eserleri ve Dîvânı'ndaki dinî-tasavvuf î unsurların tahlili üzerinedir. Çalışma, girişten başka iki ana bölüm ve bu ana bölümlere bağlı alt başlıklardan meydana gelmiştir. Girişte kısaca XIII. -XV. yy Anadolusu ' nun siyâsi, sosyal ve kültü rel durumu verilmiştir. I. Bölümde Eşref oğlu 'nun menkabevî ve tarihî hayatı ile eserleri incelenmiştir. II. Bölümde ise Eşrefoglu Rûmî Dıvânı'nmda bulunan dinî-tasavvuf î motiflerin tahlilî yapılmıştır. Çalışmanın esasını II. Bölümde yer alan tahlil oluş turmaktadır. Tahlilde ele alman unsurlar din ve tasavvuf olmak üzere iki ana başlık etrafında toplanmıştır. "Din" başlığı altında; a) İtikat b) İbâdet c) Diğer Dinî Unsurlar d) Ahlâkî Unsurlar işlenmiştir. Bu unsurlar da kendi içlerinde, itikat esasları, ibâdet esasları, diğer dinî unsurlar ve ahlâkî unsurlar olarak incelenmiştir. iv"Tasavvuf" bahsinde ise; a) Tasavvufla İlgili Unsurlar b) Bazx Mutasavvıflar başlıkları altında tasavvuf! unsurlar ve Dîvân'da geçen mutasavvıflar verilmiştir. "Tasavvufla İlgili Unsurlar" bölümünde; vahdet-i vücûd, tecellî, merâtib-i erbaa, kendini bilmek vb. incelenmiştir. Bazı Mutasavvıflar başlığı altında ise Dîvânda geçen dört mutasavvıf (1. Ethem, H. Mansûr, A. Geylânî, Şeyh San'an) kısaca anlatılmıştır. Çalışmanın sonunda, sonuç ve bibliyografya yer almak tadır. Şiirlerinde nefsin terbiyesini esas alan Eşrefoğlu Rûmî, dinî akidelerden çok tasavvufî akidelere yer vermiştir. Ve bunu da samimi bir üslûpla bizlere kadar ulaştırmıştır.