Feldman'ın sanat eleştirisi yaklaşımıyla maniyerist resmin plastik dili ve hayati Misman'ın gravürlerinde maniyerist izler

Bu çalışma, Feldman'ın sanat eleştirisi yaklaşımıyla Maniyerist resmin kendine özgü plastik dilinin ve Hayati Misman'ın gravürlerinin Maniyerist resim ile olan benzer yönlerinin belirlenmesi amacını taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Rönesans sonrası ortaya çıkan Maniyerist döneme ilişkin resimlerdeki biçim bozma, renk, perspektif, kompozisyon anlayışı ve bu anlayışın Hayati Misman'ın gravürlerindeki yansıma biçimleri ve/veya izleri, Feldman'ın sanat eleştirisi yaklaşımıyla ele alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Maniyerist dönem sanatçıları olarak bilinen; Doménikos Theotokópoulos (El Greco)'nun 3 eseri, Jacopo Robusti (Tintoretto)'nin 1 eseri, Girolamo Francesco Maria Mazzola (Parmigianino)'nın 1 eseri, Jacopo Carucci (Pontormo)'nin 1 eseri, Giuseppe Arcimboldo'nun 1 eseri, Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni'nin 1 eseri, Tiziano Vecellio (Titian)'nun 1 eseri olmak üzere toplam 9 eser ile günümüz gravür sanatçılarından olan Hayati Misman'ın 10 eseri oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak doküman incelemesi ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Maniyerist dönem resimlerinde sanatçıların bilinçli bir şekilde biçim bozma-deformasyon yaptığı görülmüştür. Bununla birlikte Maniyerist sanatçılar, soluklaşan renk tonları, karmaşık ve açık kompozisyon kullanımı ile Maniyerist resmin tipik özelliklerini eserlerinde yansıtmışlardır. Diğer yandan gravür sanatçısı Hayati Misman eserlerinde, taklit etme veya birebir resmetme anlayışından uzaklaşarak Maniyerist resimlerde olduğu gibi figürlerin uzuvlarını farklılaştırmış ve deformasyona uğratmıştır. Ayrıca bu figürleri mekândan bağımsız, iç içe geçmiş bir şekilde uçuyormuş gibi resmetmiş, derinlik algısı olmayan ve birden fazla olay örgüsü yansıtmıştır. Misman, dışavurumcu bir yaklaşım benimsediğini, kendine özgü bir üslup oluşturduğunu ve Maniyerist dönemden esinlenerek eser üretmediğini fakat bazı gravürlerinin Maniyerist eserlerle benzerlikler taşıdığını ifade etmiştir.