Fethiye Ovası ve yakın çevresinde doğal ortam-insan ilişkileri

Fethiye Ovası Türkiye'nin güneybatı köşesinde Akdeniz Bölgesinin, Antalya Bölümünün, Teke Yöresi'nde yer almaktadır. Fethiye Ovası doğu-batı doğrultunda yaklaşık 13 km uzunluğunda kuzey - güney yönünde yaklaşık 5-6 km lik bir uzunluğa sahiptir. Ova yaklaşık 70 km2'lik alan kaplamaktadır. Ova tabanında Fethiye kenti bulunmakta olup Fethiye Ovası, Fethiye körfezi çevresindeki en önemli ve en geniş alüvyal ovadır. Fethiye Ovası'nın oluşumunda ana hatları batı-doğu yönlü faylar etkili olmuştur. Ova batıdan Fethiye körfezi kıyıları ile Akdeniz, doğudan Fethiye Ovasını Eşen grabeninden ayıran eşik saha, güneyde ise Babadağı (1968 m) ve Mendos Dağı (1750 m) kütlesi ile sınırlanmıştır. Sahanın kuzeyi ise Kızıldağ, Ahat dağı (Çal tepesi 1259 m), Haticeana dağı (1079 m), Geyran dağı (Geçmiş tepe 1326 m) ve Dolukızlan tepesi gibi dağlık ve tepelik alanlar tarafından sınırlandırılmıştır.Fethiye Ovası ve yakın çevresinde Mesozoyik, Tersiyer ve Kuvaternere ait formasyonların birimlerine rastlanılır.Araştırma alanı Akdeniz iklim kuşağında yer alır. Ancak ovadan özellikle kuzeye ve yüksek kesimlere doğru gidildikçe Akdeniz iklimi değişikliğe uğrar. Fethiye'de ortalama sıcaklıklar Ocak ayı için 10 oC Temmuz ayı için 27,5oC dir. Yaz kuraklığı çalışma alanında çok belirgindir. Yine Fethiye için en yağışlı ay Aralık olup yıllık yağışın yaklaşık % 23.2' si bu ayda düşmekte ve ayrıca yağışın % 57' si, kış aylarında düşmektedir.Çalışma sahasındaki başlıca topraklar alüvyal topraklar, kırmızı Akdeniz toprakları, kireçsiz kahverengi orman toprakları, kahverengi orman toprakları, kollüvyal topraklar, kırmızı kahverengi Akdeniz toprakları, organik topraklar ve hidromorfik topraklardır.Çalışma alanının başlıca akarsuları Kargı çayı, (Çayboğazı deresi), Susambeleni deresi, Çerçi deresi, Eldirek deresi (Üzümlü deresi), Mersinli deresi ve Karapınar deresi başlıca akarsulardır. Belirtilen akarsuların Kargı çayı dışındakiler mevsimlik karakterde olup sürekli akış göstermezler.Araştırma alanının hakim bitki örtüsünü kızılçam (Pinus Brutia) ormanları oluşturmaktadır. Orman örtüsünün tahrip edildiği yerler maki denilen ağaççık ve çalılarla kaplıdır. Ayrıca araştırma alanında taban suyunun yüksek olduğu alanlarda Türkiye'de relikt olarak sadece Fethiye ve Köyceğiz çevresinde bulunan Sığla ağacı (Günlük) ( Luqidiambar Orientalis) ormanları yetişir.Fethiye Ovası ve yakın çevresinde doğal ortam özelliklerinden kaynaklanan çeşitli derecede erozyon, taslılık, tuzluluk, alkalilik, çoraklık, siltasyon, taskın, yüksek taban suyu, drenaj, heyelan ve kütle hareketleri gibi bazı problemler vardır.Antik çağlardaki adı Telmessos olan Fethiye, Anadolu uygarlıklarının en eskilerinden biri olan Likya Devletinin batıda Karia sınırındaki en önemli kentidir. Elde edilen yazılı belgelerde kentin geçmişinin M.Ö 5.YY 'a kadar uzandığı belirtilmektedir.İnceleme alanında yasayan ve değişik ekonomik faaliyetlerde bulunan insanlar ile doğal ortam arasındaki sıkı bir ilişki vardır. İnceleme alanında, tarım, hayvancılık ve turizm ekonomik faaliyetlerin basında gelmektedir. Fethiye, koylarla bezenmiş körfezi, doğal güzellikleri, Antik Likya Uygarlığının arkeolojik birikimleri, kültürel değerleri, olumlu iklimi ve bereketli topraklarıyla önemli turizm merkezlerinden biridir.Bu çalışmada Fethiye Ovası ve yakın çevresinde doğal ortam-insan ilişkileri üzerinde durulmuştur.İnceleme alanında jeomorfoloji, iklim ve toprak özellikleri yerleşmelerin dağılışına, sahadaki nüfusa ve ekonomik faaliyetlere doğrudan yön vermekte bazı alanlarda ekonomik faaliyetleri kısıtlamaktadır. Kısaca Fethiye Ovası ve yakın çevresinde beşeri faaliyetler doğal ortam özelliklerinin denetiminde gerçekleşmektedir.ANAHTAR KELiMELER: Coğrafya, Fethiye, Fethiye Ovası, Doğal Ortam,İnsan