Fiyatların konjonktürel davranışına ilişkin bir araştırma (1963-1995 Türkiye örneği)

Yapı itibariyle serbest girişim sisteminin var olduğu ülkelerde, iktisadi faaliyet hacminin devamlı olarak aynı düzeyi koruyarak kesiksiz bir biçimde gelişmediği, tersine devamlı dalgalanmalar gösterdiği, iktisadi yaşam üzerinde yapılan çalışmalarla ortaya konulmuştur. Bu ya da bir kaç faaliyet dalında değil, iktisadi yaşamın bütün faaliyet dallarında etkide bulunan bu konjonktürel dalgalanmaların kesin tarihlerini saptamak güçlükler gösterse bile, konjonktürel dalga uzunluğunun ve şiddetinin bilinmesi ülke ekonomilerinin içinde bulunduğu şartlan açıklamak için oldukça önemsenmektedir. Konjonktür devresi boyunca üretim, fiyatlar, para stoku, kısa vadeli faiz oranlan, paranın dolanım hızı, tüketici ve üretici dayanıklı malları ve şirket karları birlikte hareket etmektedirler. Değişkenlerin tipik (alışılmış olan) birlikte hareketini açıklayabilmek, konjonktürü açıklayabilmenin ön koşuludur. Bu noktada, fiyat düzeyi, nominal faiz oranı ve reel ücret oranı gibi geniş bir yelpazedeki makroekonomik değişkenlerin konjonktürün genişleme ve daralma aşamasındaki tipik davranışlarının açıklanması olan konjonktürün kalıplaşmış gerçeklerinin konjonktürle hareketi konusunda makroekonomik okullar arasında tartışma olduğu bilinmektedir. Konjonktür hareketleri ile ilgili iyi bir açıklama, gerçek dünyadaki bir çok ekonomik gelişmeyi ve daralmayı karekterize eden toplam değişkenlerdeki birlikte hareketlerin nedenini açıklamak durumundadır. Bu çalışmanın birinci bölümünde, iktisadi dalgalanma türlerine, konjonktürün tanımına, aşamalarına, tiplerine, nedenlerine ve fiyatlar genel düzeyine, ikinci bölümde Klasik ve Keynezyen dönemdeki konjonktür kuramlarına, üçüncü bölümde yeni konjonktür kuramlarına değinilmiştir. Dördüncü bölümde ise, konjonktürel durum analizi ile ilgili yöntem ele alınmış, fiyatların konjonktürel davranışı ile ilgili yazın taraması değerlendirilmiş ve Türkiye'de fiyatların konjonktürel davranışına ilişkin analiz sonuçlarına yer verilmiştir.