Fotodinamik terapide kullanılan fotosensitizerlerin neden olduğu renklenmeyi önlemede farklı dentin tübül tıkama tekniklerinin etkinliğinin spektrofotometrik analizi

Bu çalışmada fotodinamik terapide (FDT) kullanılan Metilen mavisi (MM) ve ftalosiyaninin neden olduğu istenmeyen renklenmeyi önlemek amacıyla farklı mekanizmalarla dentin tübüllerini tıkayan Copal Varnish (CV), dentin bonding ajan (DBA), Nd: YAG lazer ve Er: YAG lazerin etkinlikleri araştırıldı. Çalışmaya tek kök ve tek kanala sahip 165 adet üst keser diş dahil edildi. Bütün dişlerde standart giriş kavitesi açıldıktan sonra Protaper Next (Dentsply Maillefer, Ballaigues, İsviçre) döner eğeleri kullanılarak kök kanalları 30/0.6 boyutuna kadar prepare edildi. Ardından dişler rastgele 2 ana gruba ayrıldı (n=60); MM ve ftalosiyanin. Her ana grup dentin tübül tıkama tekniğine göre rastgele 4 alt gruba ayrıldı (n=15); Pozitif kontrol, DBA, CV, Er: YAG ve Nd: YAG. Tüm dişlere ilgili dentin tübül tıkama yöntemi uygulandıktan sonra kök kanalları fotosensitizerler (FS) ile doldurulup 5 dk preirradyasyon süresi uygulandı ve LED (CMS Dental, Danimarka, Kore) ile 1 dk boyunca aktive edildi. Daha sonra %2.5 Sodyum hipoklorit (NaOCl; Wizard, Rehber Kimya, İstanbul, Türkiye) ile irrigasyon yapılarak rezidüel FS'ler uzaklaştırıldı. Tüm prosedürel işlemlerden sonra çalışmadaki örneklerin renk ölçümleri Commission International de I‟Eclairage‟in (CIELab) standartlarına uygun bir biçimde işlem öncesi, işlemden sonra, boyalar uzaklaştırıldıktan sonra, 30. Gün ve 90. Gün olacak şekilde 5 farklı zaman diliminde Vita Easyshade Advance (VITA Zahnfabrik, Bad Sackingen, Almanya) spektrofotometre cihazı kullanılarak gerçekleştirildi. Renk ölçümleri beyaz ışık altında spektrofotometrenin ucu dişlerin labial yüzlerindeki çerçeveye yerleştirilerek aynı noktadan üç kez tekrarlandı. Her ölçümde elde edilen L*, a* ve b* değerlerinin ortalaması alınarak ΔE değerleri hesaplandı. Renk değişiminin klinik olarak algılanabilirlik eşiği 3,3 birim olarak kabul edildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi. Negatif kontrol grubu dışında tüm gruplarda klinik olarak algılanabilir renk değişimi gözlendi (ΔE>3,3). MM'nin ftalosiyanine göre pozitif kontrol grubunda 30. Gün ve 90. Günde CV grubunda ise 90. Günde daha fazla istenmeyen renklenmeye neden olduğu tespit edildi (p<0,05). Ftalosiyaninin neden olduğu istenmeyen renklenmeyi önlemede dentin tübül tıkama yöntemlerinin hiçbiri birbirine kıyasla üstünlük sağlamazken MM'nin neden olduğu istenmeyen renklenmeyi önlemede sadece 90. Günde Er: YAG CV'ye göre daha az istenmeyen renklenmeye neden oldu (p<0,05). Mevcut çalışmada kullanılan tüm dentin tübül tıkama yöntemleri belirli derecelerde istenmeyen renklenmeyi önlemede etkili oldu. Bununla birlikte hiçbir tekniğin istenmeyen renklenmeyi tamamen önleyemediği tespit edildi.