Fulminan karaciğer yetmezliklerinde, karaciğer nakline rağmen, beyin ölümü gelişen hastalar önceden tahmin edilebilir mi?

Giriş ve Amaç: Fulminan karaciğer yetmezliği (FKY), önceden herhangi bir karaciğer hastalığı bulunmaksızın, karaciğer fonksiyonlarının aniden ve ciddi bir şekilde bozulmasıyla karakterize bir durumdur. Sıklıkla hepatik ensefalopatinin (HE) eşlik ettiği, geri dönüşümlü olabilen, ancak mortalitesi oldukça yüksek bir süreçtir. Biz bu çalışamada FKY' de gelişen HE' de karaciğer nakli sonrası beyin fonksiyonlarının geri dönüşümünü etkileyen faktörleri ortaya koyup, geri dönüş olmayan hasta gruplarını belirleyip, gereksiz karaciğer nakli yapılmasının önüne geçilmesini sağlamaktır Materyal Metod: İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü' nde Ocak 2012-Aralık 2015 tarihleri arasında FHY nedeniyle, Ulusal Koordinasyon Merkezi' ne acil bildirimde bulunulan ve karaciğer nakli yapılan 69 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar 2 gruba ayrıldı. Grup 1 de 52 hasta, Grup 2 de 17 hasta değerlendirildi. Tüm hastalar, klinik ensefalopati evresi, ışık refleksi (IR) ve konvülzyon varlığı açısından preoperatif değerlendirildi. Gruplar yaş (yaş ˃ 40, 10-40 yaş ve yaş <10), body mass index (BMI), etyolojik faktör, preoperatif laboratuvar değerleri, transplantasyon türü, mortalite ve ensefalopati düzeyine göre değerlendirilip kıyaslandı. Sonuçlar: Protrombin zamanı, INR ve total bilirubin değerleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Amonyak, laktat düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Serum elektrolitlerinden, sodyum ve potasyum düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel fark bulunmuştur. Ancak her 2 gruba ait ortalamalar normal sınırlar içindedir. Tartışma: HE' li hastalarda karaciğer nakli sonrasında, HE' nin geriye dönebilirliği, mortalite ve morbidite açısından önemlidir. Dolayısıyla karaciğer nakli öncesinde HE' li FKY hastalarının geriye dönebilirliğini önceden öngerebilmek için West-Haven klinik evrelemesi ve serum INR, PT ve Total bilirubin yüksekliği yardımcı olabilir. Sonuç olarak FKY' de HE' nin transplantasyon sonucunda geriye dönüşünün belirlenmesinde West-Haven ensefalopati derecelendirmesinin önemli olduğu, evre arttıkça ve özellikle evre 4' te HE' nin geri dönüş olasılığının anlamlı derecede azaldığı, ayrıca PT ve INR' nin yüksek olmasının, hiperbilirubinemi, serum sodyum ve potasyum konsantrasyonu bozuklukluğunun da HE' nin geriye dönmesi açısından risk faktörü olduğu bu çalışmada saptanmıştır.