Bulanık tabanlı entegre risk önceliklendirme ve kısıtlar altında aksiyon seçimi: Bir uygulama çalışması

Risk analizleri sadece iş sağlığı ve güvenliği alanında düşünülmemelidir. Risk analizleri, şirketlerin süreçlerini iyileştirmede de etkin bir şekilde kullanılabilir. Yapılacak uygun değerlendirmeler ile beraber şirketler süreçlerini ve ürünlerini daha kaliteli hale getirebilir, maliyetler azaltılabilir ve oluşabilecek kazalar engellenebilir. Bunun için objektif bir risk analizi çalışması sonucu önleyici aksiyonlar belirlenmeli ve şirket çıkarları göz önünde bulundurularak aksiyonlar arasından seçim yapılıp uygulanmalıdır. Bu çalışmada orta ölçekli bir şirketin süreçlerini kapsayan bir risk analiz çalışması ve risk analizi sonucu yüksek skorlu tehlikeler için aksiyon seçimini de içeren entegre bir risk değerlendirmesi sunulmuştur. Şirket süreçlerinde belirlenen tehlikeler Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) ve Analytic Hierarchy Process (AHP) kullanılarak değerlendirilmiş ve entegre skorlar elde edilmiştir. Objektifliği artırabilmek ve belirslizlikleri ortadan kaldırabilmek adına bu yöntemler bulanık mantık ile entegre edilerek tehlikeler tekrar değerlendirilmiştir. Bulanık mantık entegrasyonu sonucu elde edilen entegre skorlar üzerinden yüksek skorlu tehlikeler için önleyici aksiyon planlaması yapılmıştır. Akisyonlar arasından hangilerinin uygulanacağını optimum şekilde belirlemek, şirketin kısıtlı kaynaklarını etkili bir şekilde kullanmak açısından oldukça önemlidir. Bu yüzden 0-1 tamsayılı programlama kullanılarak aksiyon seçimi için matematiksel model oluşturulmuştur. Matematiksel model LINGO 19.0 programı kullanılarak çözülmüştür. Son olarak duyarlılık analizi gerçekleştirilmiş ve modelin sınırları belirlenmiştir.