Gebelerde yalnızlık algısı, depresyon, doğum korkusu ve ilişkili faktörler

Amaç: Bu çalışmanın amacı; gebelerde yalnızlık algısı, depresyon, doğum korkusu ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışma analitik-kesitsel olarak Temmuz 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında Pamukkale Üniversitesi Sağlık Araştırma Uygulama Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini bu merkeze başvuran gebeler, örneklemini ise 335 gebe oluşturmuştur (n=335). Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan Gebe Tanıtım Formu, Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A Versiyonu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler olarak yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma ve minimum-maksimum değerler verilmiştir. Sayısal verilerin normal dağılıma uygunluğu için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren veriler student t testi, One Way Anova testi ve Pearson Korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Post hoc analizi olarak Tukey testi yapılmıştır. Bulgular: Araştırmamıza katılan gebelerin yaş ortalaması 29,9±5,19 (min:19, maks:44) olup, %39,4'ü 25-29 yaş grubundadır. Gebelerin %39,1'i lise mezunudur. Gebelerin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği toplam puan ortalaması 31,128±20,01 olup, Sosyal Yalnızlık alt boyutundan alınan puan ortalaması 10,35±6,86, Duygusal Yalnızlık-Aile alt boyutundan 9,84±7,61 ve Duygusal Yalnızlık-Romantik alt boyutundan 10,93±7,88'dir. Gebelerin Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 12,22±13,12, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği puan ortalaması 35,29±37,01'dir. Gebelerin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği toplam puanı ile Beck Depresyon Ölçeği toplam puanı ve Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde; Beck Depresyon Ölçeği toplam puanı ile Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönde, çok yüksek düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır (p=0,000). Gebelerin sosyodemografik özelliklerinden ilkokul/ortaokul mezunu olanların, çalışmayanların, gelir durumunu kötü algılayanların, altı yıl ve üzerinde evlilik yılı olanların, eşi okuryazar/ilkokul/ortaokul mezunu olanların yalnızlık düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Obstetrik özelliklerinden ise gebelik haftası 37 ve üzeri olanların, gebeliği planlı olmayanların, gebelik sayısı iki, doğum sayısı ve yaşayan çocuk sayısı bir olanların, gebelikte doğuma ilişkin eğitim almayanların ve eş ile uyumu kötü/orta düzeyde olanların yalnızlık düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda gebelerin sosyal ve duysal yalnızlık düzeyleri ile depresyon ve doğum korkusu düzeylerinin düşük düzeyde olduğu tespit edilmiş olup, gebelerde yalnızlık düzeyi arttıkça depresyon ve doğum korkusu düzeylerinin de arttığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Depresyon, Doğum korkusu, Gebe, Yalnızlık.