Genç yetişkinlerin ruminatif düşünme biçimleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasında affetmenin aracı rolü

Bu araştırmanın amacı, genç yetişkinlerde bilişsel esneklik ile ruminatif düşünme arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolünü incelemektir. Diğer bir amacı ise, ruminatif düşünme biçimi, bilişsel esneklik ve affetme düzeylerinin bazı demografik değişkenler açısından anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmektir. Araştırmaya 20-45 yaş aralığında toplam 378 yetişkin birey katılmıştır. Araştırma grubunun 302(%79.9)'si kadın ve 76(%20.1)'sı erkek katılımcılardan oluşmaktadır. Araştırmanın istatistiksel analizlerinin yapılması adına veri toplamak için; demografik bilgi formu, Bilişsel Esneklik Envanteri(BEE), Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği(RDBÖ) ve Affetme Ölçeği(AÖ) kullanılmıştır. Kullanılan ölçeklerin genel ve alt boyutları için Cronbach Alfa güvenilirlik analizi yapılmıştır. Normal dağılıma uygun olan ölçüm puanları arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. Normal dağılıma uygun ölçüm puanlarının analizi için, bağımsız örneklemler t-testi ve Anova testi uygulanmıştır. Normal dağılıma uygun olmayan ölçüm puanları için, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Yapılan analizler IBM SPSS paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Aracı rolü etkileri için IBM SPSS programına Process Makro yazılımı eklenmiş ve aracılık testi bulguları Process Makro ile elde edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, affetme ölçeği toplam puanlarının ruminatif düşünme biçimi ölçeği toplam puanları ile bilişsel esneklik ölçeği toplam puanları arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisinin olduğu saptanmıştır. Ayrıca kendini affetme alt boyut puanlarının ruminatif düşünme biçimi ölçeği toplam puanları ile bilişsel esneklik ölçeği toplam puanları arasında tam aracı bir işlevinin olduğu tespit edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre bilişsel esneklik kontrol alt boyutu ile ruminasyon arasında negatif yönlü, kontrol alt boyutu ile kendini affetme arasında pozitif yönlü, ruminatif düşünme düzeyi ile hem kendini affetme hem de başkalarını affetme boyutları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Fark analizlerinde, bilişsel esneklik kontrol alt boyutunun cinsiyet, yaş düzeyi ve çalışma durumu değişkenine göre; ruminatif düşünme biçiminin cinsiyet ve yaş düzeyi değişkenine göre; affetmenin alt boyutu olan kendini affetmenin cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.