Gezici planetaryumların ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin bazı astronomi konularını öğrenimine ve astronomiye yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi

Bu çalışmada, gezici planetaryumların (gezegenevi) ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin "Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" ünitesindeki astronomi konularını öğrenimine ve astronomiye yönelik tutumlarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında Adana ili sınırları içerisinde bulunan orta sosyoekonomik düzeyde bir devlet ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmış, gezici planetaryumların etkililiğini sınamak için deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Araştırmaya 44'ü kontrol grubu ve 45'i deney grubu dahilinde olmak üzere toplam 89 öğrenci katılmıştır. Araştırma verileri toplanırken öğrencilerin astronomi konularındaki başarılarını ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 22 soruluk "Akademik Başarı Testi"; astronomiye yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla Zeilik ve arkadaşları (1999) tarafından geliştirilen ve Uçar ve Demircioğlu (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan beşli likert tipindeki 34 maddelik "Astronomi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Dersler kontrol grubunda mevcut öğretim yöntemleriyle işlenmiş, deney grubunda ise geleneksel yöntemlere ek olarak ünite bitiminden bir hafta sonra öğrencilerin okullarına gezici planetaryum sistemi getirilerek ünitedeki konulara yönelik gösterilere katılmaları sağlanmıştır. Ölçekler ünite konuları işlenmeden önce ve işlendikten sonra olmak üzere her iki grup öğrencilerine ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Verilerin analizi için IBM SPSS (Statistical Packet for Social Sciences) 22.0 programı kullanılmıştır. Başarı testinden ve tutum ölçeğinden elde edilen veriler t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler gezici planetaryumların öğrencilerin araştırma kapsamındaki ünite konularındaki akademik başarılarında geleneksel yönteme göre daha etkili olduğunu göstermiştir. Astronomiye yönelik tutumlarında ise ölçeğin alt boyutlarının tümünde deney grubu öğrencilerinin tutum puanlarının daha yüksek çıktığı görülmüş; ancak bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı ortaya konmuştur.