Hacı Bektaş Veli felsefesine eğitsel bir bakış

Anadolu'nun önemli düşünürlerinden biri olan Hacı Bektaş Veli, yaşadığı dönemde toplumun eğitilmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu araştırmada, Hacı Bektaş Veli'nin insan eğitimiyle ilgili düşüncelerini ortaya koymak amaçlanmış ve konuyla ilgili etnopedagojik açıdan bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma modeli kullanılmış, veriler ise doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Hacı Bektaş Veli'nin Makâlât, Kitâbü'l Fevâid, Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye ve Emânet-i Hazret-i Pir adlı eserleri, araştırma kapsamında ele alınmıştır. Bu eserlerden eğitimle ilgili elde edilen veriler Hacı Bektaş Veli'nin eğitime genel yaklaşımı, benimsediği eğitim ilkeleri ve öğretisinde yer alan eğitim programı öğeleri şeklinde üç kategoriye ayrılmıştır. Araştırmanın sonucunda Hacı Bektaş Veli'nin ahlâki değerler etrafında şekillenen hümanist bir eğitim anlayışına sahip olduğu; akla ve ilime oldukça önem verdiği; mürşide bağlılık, bireysel farklılıklar, aşamalı eğitim, eşitlik gibi ilkeleri benimsediği görülmüştür. ''Dört kapı kırk makam'' öğretisinde belirttiği hedefleri kazandırırken ayetler, hadisler, hikâyeler, şiirler ve özlü sözler kullanmıştır. Eğitim metodunun ise konuşmaya dayalı geleneksel bir yapıda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hacı Bektaş Veli'nin Türk kültüründe önemli bir değer olması nedeniyle fikirlerinin doğru anlaşılmasının, milli eğitim politikalarına olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.