Hasta güvenliği ile değişime direnç arasındaki ilişkinin analizi: Üniversite hastanelerinde çalışan hemşirelerin algılarının değerlendirilmesi

Hastanelerde hasta güvenliği kültürünü oluşturmak için sistemlerin yeniden dizayn edilmesi gerekmektedir. Her yeni sistem oluşumu sırasında değişim süreçleri yaşanmaktadır. Bu süreçlerde sağlık çalışanları uygulamalarını ve çalışma koşullarını değiştirmek durumunda kalmaktadırlar. Sağlık çalışanlarının hasta güvenliğine bakışlarının değerlendirilmesi ve hasta güvenliği kültürünün oluşumunda rol oynayan faktörlerin önem düzeylerinin belirlenmesi, hastane yönetimlerine güvenlik kültürü politikalarını belirlerken dikkat etmeleri gereken hususlar konusunda yardımcı olmaktadır. Değişime karşı tutumlarının öğrenilmesi ise yeni oluşturulacak hasta güvenliği politikalarının planlanması ve uygulanma şeklinin belirlenmesi açısından çok önemlidir.Çalışmanın Amacı: Hemşirelerin hasta güvenliğine bakışlarını değerlendirmek, değişime yönelik tutumlarını belirlemek ve hasta güvenliğine bakışları ile değişime gösterdikleri direnç arasındaki ilişkiyi analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Yöntem: Yapılan bu araştırmanın örneklemini İzmir merkezde bulunan Üniversite Hastanelerinde çalışan 493 hemşire (%44,81) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, Texas Üniversitesi'nde Sexton JB ve Thomas EJ'nin "Error, stres and teamwork in medicine and aviation: cross sectional surveys" isimli çalışmasında geliştirdikleri sağlık işletmelerinde hasta güvenliği anketi kullanılmıştır. Örgütsel değişim boyutu için ise, Barret tarafından 2007 yılında bir telekominikasyon işletmesinde kullanılan ?The Proactive Supervisor-Subordinate, Two-Way Communicative Processes (PSSTWCP)? ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçek Leader Member Exchange (LMX) teorisi baz alınarak oluşturulmuştur. Hemşirelerin hasta güvenliği ve örgütsel değişime ilişkin algıları, beşli likert tipi ölçek ile ölçülmüştür. Verilerin analizinde öncelikle geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Daha sonra tanımlayıcı istatistikler, T - testi, ANOVA testi, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır.Bulgular: Araştırmaya katılan hemşireler tıbbi güvenliğin eksiksiz sağlanmasını önem sırasına göre hasta güvenliğine yönetimin bakışına, hasta güvenliği sistemine ve hasta güvenliğine karşı çalışanların tutumuna bağlamışlardır. Değişim yönetimini etkileyen faktörler de öncelik sırasına göre kurumsal değişim, liderlik değişimi, bireysel yenilik yaklaşımı ve değişime direnç olarak belirlenmiştir. Hemşirelerin demografik özelliklere göre de hasta güvenliği ve örgütsel değişim algılarında farklılıklar olduğu saptanmıştır.Sonuç: Üniversite hastanelerinde çalışan hemşirelere göre; hasta güvenliğini geliştirmek için öncelikle üst yönetimin bu konuya odaklanması gerekmektedir. Örgütsel değişimin sağlıklı olması için liderlere daha fazla iş düşmektedir. Değişimin dirençle karşılanmaması için planlama aşamasında daha fazla çalışan katılımı ve iletişim sağlanmalıdır. Hasta güvenliği ve örgütsel değişim ile ilgili algılar demografik özelliklere bağlı olarak değişmektedir. Bu nedenle planlamalar yapılırken demografik farklılıklarında göz önüne alınması gerekmektedir.