Hazar bölgesi enerji politikaları

Bu yüksek lisans tez çalışmasında, petrol ve doğalgazın Hazar Bölgesi'ni nasıl bir güç merkezine çevirdiği incelenmiştir. Hidrokarbon rezervleri ile ön plana çıkan Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan (AKT) ortaya konulmadan önce çalışmada enerjinin ne olduğu, dünyadaki enerji tüketimi, küresel enerji güvenliği sorunu ve bu sorunların çözümünde önemli rol oynayan enerji hukukuna yer verilmiştir. Enerji ve enerjinin verimli kullanımı, hızlı bir küreselleşme sürecinde bulunan dünyamızda arz kaynağı ülkelerle talep merkezlerinin çeşitli taşıma yolları ve en önemlisi de boru hatlarıyla birbirine bağlanmasını zorunlu kılmıştır.Tezin asıl argümanı Hazar Bölgesi'nde yer alan AKT'nin petrol ve doğalgaza sahip olması nedeniyle dünyanın güç merkezine dönüşecek olmasıdır. Dünyadaki enerji tekelini kırmak adına mücadeleye giren ülkelerin enerji arz güvenliğini sağlaması bakımından karşısına Hazar Bölgesi çıkmaktadır.Hazar Bölgesi'ne komşu olan ve küresel politika açısından önem arz eden ülkeler çalışmanın ilerleyen bölümlerinde tek tek ele alınmıştır. Rusya, bölgeyle sahip olduğu tarihi ve günümüzde de devam eden coğrafi bağ nedeniyle; Amerika Birleşik Devletleri, küresel bir güç olması ve 11 Eylül 2001 sonrası bölgeyle sıcak temas halinde bulunması sebebiyle; Çin, ekonomisi ve sanayisinin gelişmesi dolaylı olarak enerjiye ihtiyacının artması nedeniyle; Avrupa Birliği, enerji arz güvenliğini sağlayabilmek adına; İran hem bu bölgeye komşu olması hem de boru hatları güzergahlarında yer alabileceği için ve Türkiye ise kültürel, etnik, dilsel birliktelik, ekonomik, sosyal faktörler ve İran gibi enerji güzergahları üzerinde bulunmayı talep etmesi nedeniyle Hazar Bölgesi ile ilişkilerini geliştirmek ve işbirliği alanında buluşmak istemektedir.Bu sayılan argümanlardan ötürü petrol ve doğalgaz gibi güç unsurlarının bulunmasından ve diğer bölgelere oranla sahip olduğu avantajlardan dolayı 21. yüzyılda ?Hazar Bölgesi dünyanın güç merkezi olacaktır? tezi bu çalışmada savunulmaktadır.ANAHTAR KELİMELER: Hazar Bölgesi, Enerji Kaynakları, Boru Hatları, Güç Merkezi