Hematolojik maligniteli hastalarda gelişen sağlık bakımıyla ilişkili enfeksiyonların değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Hematolojik maligniteli hastalarda gelişen sağlık bakımıyla ilişkili enfeksiyonlar (SBİE), tedavi sürecini olumsuz etkileyen önemli morbidite ve mortalite nedenlerindendir. Bu çalışmada, hematolojik malignite tanısı alan hastalarda SBİE türlerinin, etken mikroorganizmaların, antibiyotik direnç profillerinin ve mortalite ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: 01 Ocak 2019-10 Ekim 2024 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde SBİE tanısı almış 182 erişkin hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Veriler SPSS 27.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların %48,4'ü Akut Miyeloid Lösemi (AML) tanılıydı; nötropeni süresi ortalama 10,5 gün ve mortalite oranı %35,2 olarak saptandı. En sık SBİE türleri Laboratuvar Tarafından Doğrulanmış Kan Dolaşım Enfeksiyonu (LTD-KDE 1) (%35,7), Santral Kateter İlişkili Kan Dolaşım Enfeksiyonu (SKİ-KDE) (%23,1) ve Mukozal Bariyer Hasarı ile İlişkili Laboratuvar Onaylı Kan Dolaşım Enfeksiyonu (MBH-LTD-KDE 1) (%18,1) olup, bu üç tür toplam enfeksiyonların %77'sini oluşturdu. En yaygın etkenler E. coli (%43,1) ve K. pneumoniae (%29,9) idi; etkenlerin %81'i gram-negatif bakterilerdi. En sık direnç türü Karbapenem Dirençli Enterobakter (KRE) + Genişletilmiş Spektrumlu Beta-Laktamaz (ESBL) (%44,4) olarak belirlendi. Ampirik tedavide en çok meropenem (%52,2), kültür sonrası ise kolistin (%18,6) tercih edildi. Nötropeni süresi ile mortalite arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,028); her bir günlük artış, ölüm riskini %4,6 artırmaktaydı. Mutlak nötrofil sayısı ile mortalite arasında ilişki saptanmadı. SKİ-KDE ve LTD-KDE 1 gibi enfeksiyon türlerinde mortalite belirgin yüksek bulunurken, MBH-LTD-KDE 1 olgularında sağkalım oranı daha yüksekti. Malignite türü ile mortalite arasında anlamlı ilişki izlenmedi. Sonuç: SBİE'ler, hematolojik maligniteli hastalarda ciddi enfeksiyon yükü oluşturmaktadır. Özellikle dirençli gram-negatif bakteriler ve uzamış nötropeni, mortaliteyi artıran temel etkenlerdir. Enfeksiyon kontrol önlemleri, kültüre dayalı tedavi ve lokal direnç profillerine uygun antibiyotik seçimi, bu hasta grubunda prognozu olumlu yönde etkileyebilir. Anahtar Kelimeler: Hematolojik Maligniteler, Sağlık Bakımıyla İlişkili Enfeksiyonlar ,Nötropeni, İlaç Direnci, Mortalite