Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların fonksiyonel konstipasyon durumlarının değerlendirilmesi

Araştırma hemodiyaliz tedavisi alan hastaların fonksiyonel konstipasyon durumunu değerlendirmek amacıyla bir hemodiyaliz ünitesinde tedavi alan 60 hasta ile tanımlayıcı olarak yapıldı. Çalışma öncesi etik kuruldan, hemodiyaliz ünitesinden ve hastalardan izin alındı. Araştırmanın verileri; Soru Formu, Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği ve Bristol Dışkılama Skalası ile toplandı. Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği; üç alt boyuttan oluşan, toplam puanı 0-73 arasında değişen ve puan arttıkça konstipasyonun ciddiyetinin de arttığını gösteren bir ölçüm aracıdır. Bristol Dışkılama Skalası ise gaitayı yedi formda (tip 1 ve 2; konstipasyon, tip 3 ve 4; normal, tip 5,6,7; diyare) kategorize etmeyi amaçlayan bir skaladır. Verilerin değerlendirilmesinde; Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Pearson Ki-kare testleri kullanıldı. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Hastaların %38.3'ünün 66 ve üzeri yaşta olduğu, %33.3'ünün hipertansif nefropati nedeniyle ve %96.6'sının haftada üç defa hemodiyaliz tedavisi aldığı belirlendi. Ayrıca hastaların %53.3'ü öğün atladığını, %78.3'ü spor yapmadığını, %48.3'ü konstipasyon yaşadığını, %25'i dışkılama sırasında ağrı, %36.7'si zorlanma, %8.3'ü kanama yaşadığını ve %76.7'si bu sorunları sağlık ekibine iletmediğini ifade etti. Bristol Dışkılama Skalasına göre; hastaların %28.4'ünde konstipasyon yaşadığı, Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği toplam puan ortalamasının 23.7±13.5, dışkı tıkanıklığı alt boyutunun 12.9±7.0, kalın bağırsak tembelliği alt boyutunun 8.7±4.6, ağrı alt boyutunun 2.0±3.2 olduğu saptandı. Ayrıca hastaların defekasyon sıklığı, defekasyon sırasında zorlanma, ağrı, kanama, şişkinlik yaşama ve yetersiz dışkılama hissi ile Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği toplam puanı arasında ilişki olduğu tespit edildi (p<0.05). Bu sonuçlar ışığında hemodiyaliz hastalarında fonksiyonel konstipasyon durumunun değerlendirilmesi ve konstipasyonun önlenmesine yönelik hemşirelik girişimlerinin uygulanması önerilebilir.