Hemşirelik öğrencilerinin acil tıp hemşireliğine ilişkin algılarının metafor analizi

Amaç:Acil tıp hemşireleri; henüz tanı almamış acil tıbbi girişim ihtiyacı olan her yaş grubundaki hasta/yaralı kişiye uygun hemşirelik bakımını mümkün olan en kısa sürede uygulayan sağlık profesyonelidir. Yapılan araştırmanın amacı, hemşirelik öğrencilerinin acil tıp hemşireliğine ilişkin bakış açılarını metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarmaktır. Acil tıp hemşireliğinin nasıl algılandığının ortaya koyulması yaşanan problemlerin saptanmasına, mesleğin daha iyi analiz edilmesine ve acil tıp hemşireliğinin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Materyal ve Metod: Araştırmanın evrenini Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik bölümünde 2018-1019 eğitim-öğretim döneminde öğrenim gören birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde 200 öğrenci yer almaktadır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan metafor (mecaz) yöntemi ile desenlenmiş olup tanımlayıcı bir çalışma niteliğindedir. Araştırmaya katılanlar amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Çalışma verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş iki bölümden oluşan yarı yapılandırılmış anket formu ile elde edilmiştir. Yarı yapılandırılmış anket formunun birinci bölümünde, katılımcılar ile ilgili kişisel verilerin tespitine yönelik maddeler yer almaktadır. İkinci bölümünde ise, "Acil tıp hemşireliği.....…gibidir. Çünkü……." ifadesine yer verilmiştir. Çalışma verilerinin analiz edilmesi ve yorumlanmasında içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Öğrencilerin üretmiş oldukları metafor ve gerekçeleri çalışmada temel veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre, katılımcılar "acil tıp hemşireliği" kavramı ile ilgili 182 anlamlı metafor üretmiştir. En sık tekrar edilen meteforlar karınca(f=13), arı(f=11), Hızır (f=8), anne(f=8) ve cankurtaran(f=7) metaforları olmuştur. Üretilen metaforlar ortak özellikleri bakımından incelenerek 5 farklı kavramsal kategori altında sınıflandırılmıştır. Bu kategoriler; bulundurması gereken özellikler bakımından acil tıp hemşireliği(f=59), olumsuz yönleri ve zorlukları açısından acil tıp hemşireliği(f=39), önemi açısından acil tıp hemşireliği(f=33), işleyiş ve çalışma ortamı açısından acil tıp hemşireliği(f=20), sosyal destek sağlayıcı olarak acil tıp hemşireliği(f=31)'dir. Öğrencilerin üretmiş olduğu metaforların çoğunlukla ''bulundurması gereken özellikler bakımından acil tıp hemşireliği'' kategorisinde toplandığı görülmüştür. En fazla metafor bulunduran ikinci kategori ise ''olumsuz yönleri ve zorlukları açısından acil tıp hemşireliği'' kategorisidir. Birinci sınıf öğrencilerinin görüşleri ''olumsuz yönleri ve zorlukları açısından acil tıp hemşireliği'' kategorisi üzerinde, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerinin görüşleri ''bulundurması gereken özellikler bakımından acil tıp hemşireliği'' kategorisi üzerinde, dördüncü sınıf öğrencilerinin görüşleri ise ''önemi açısından acil tıp hemşireliği'' kategorisi üzerinde yoğunlaşmıştır. Araştırma kapsamı içinde olan (n=182) öğrencilerin büyük çoğunluğu ''mezuniyet sonrasında acil serviste çalışmak ister misiniz'' sorusuna ''evet (%=73,1)'' cevabını vermiştir. Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin üretmiş olduğu metaforların acil tıp hemşiresinde bulunması gereken özellikler, acil tıp hemşiresinin temel görevleri ve acil tıp hemşireliğinin mesleki zorluğu üzerine yoğunlaştığı görülmüştür. Kavramsal kategoriler katılımcıların cinsiyeti bakımından incelendiğinde anlamlı bir fark görülmemiştir. Kavramsal kategorilerin dağılımının öğrencilerin eğitim gördüğü sınıf seviyesine göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak; hemşirelik öğrencileri acil hemşireliğinin zor ve yorucu bir meslek olduğunu düşünmesine rağmen acil tıp hemşireliğine karşı bakış açılarının olumlu olduğu görülmüştür.