Hepatosellüler kanserde karaciğer nakli ve karaciğer rezeksiyon tedavilerinin karşılaştırılması

Amaç: Hepatosellüler karsinom (HSK), dünya genelinde en sık görülenbe?inci tümördür ve yılda 500.000 den fazla ölüme yol açar (1, 2). Viral hepatitlerebağlı kronik karaciğer hastalığı zemininde geli?en HSK da tedavi gerektiren sadecetümörün kendisini değil, aynı zamanda altta yatan karaciğer hastalığıdır.Hepatosellüler kanser tedavisinde kür sağlayıcı tek yöntem karaciğer nakli (KN)veya karaciğer rezksiyonu (KR)'dur. Cerrahi rezeksiyon, küratif bir yöntem olmasınarağmen sirozun varlığı veya tümörün sayısal çokluğu rezeksiyona engel olmaktadır.Karaciğer nakli, hem altta yatan kronik karaciğer hastalığının tedavisinde hem deHSK tedavisinde kür sağlayıcı bir tedavidir. Bu çalı?mada kliniğimizdegerçekle?tirilen sirotik HSK'li hastalarda KN ve KR'nun kar?ıla?tırılmasıamaçlanmı?tır.Yöntem ve Gereç: Ocak 1998 ? Ocak 2010 tarihleri arasında Dokuz EylülÜniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı HepatopankreatobiliyerCerrahi Birimi'nde hepatosellüler kanser nedeniyle KN uygulanan 57 ve KRuygulanan 36 hasta retrospektif olarak; erken dönem komplikasyon ve sağkalımaçısından değerlendirildi.Bulgular: Olguların ortalama takip süresi 34 aydı ve iki grubunda takip süreoranları yakla?ık aynıydı. Hastanede kalı? süresi KN grubunda, KR grubundananlamlı olarak daha uzundu (p <0,001). Child-Turcotte-Pugh (CTP) A HSKhastalarında KR anlamlı olarak daha fazla (p =0,001); CTP B hastalarında KN dahafazla (p=0,03) uygulandı. Child-Turcotte-Pugh C olan HSK hastalarda ise sadece KNyapıldı. Postoperatif komplikasyon oranları ve erken operatif mortalite oranları ikigrup arasında benzerdi. Genel sağkalım oranı, KN grubunda KR grubuna göreanlamlı olarak uzundu (p=0,001). Hastalıksız sağkalım oranları benzer ?ekilde KNgrubunda daha fazlaydı (p=0,00). Karaciğer nakli ve KR operasyonları öncesiuygulanan lokal ablatif yöntemler (kemoembolizasyon, radyofrekans ablasyon, alkolenjeksiyonu) iki grup arasında benzerdi. Karaciğer nakli yapılan hastaların %87'siMilan kriterlerine uyan HSK'li hastalardı. Milan kriterlerine uyan hastalarda KNistatiksel olarak fazla uygulandı ve KR grubuna kıyasla daha uzun sağkalım oranı(p=0,01) ve daha iyi hastalıksız sağkalım oranına sahipti (p=0,00). HSK nüksoranlarında ise KN ve KR grupları arasında anlamlı fark yoktu (p<0,232).Sonuç: Çalı?mada KN'den sonra hastanede kalma süresinin, KR'una oranladaha uzun olduğu görüldü. Morbidite ve mortalite insidansı her iki grupta farklıdeğildi. Karaciğer nakil uygulanan hastalar, rezeksiyon uygulananlara kıyasla dahaiyi genel ve hastalıksız sağkalım oranı gösterdi. Bu sonuçlar ı?ığında KN, sirotikdoku zemininde geli?mi? olan tüm HSK olgularında sağladığı sağkalım avantajı ileöncelikli tedavi seçeneği olarak düşünülmelidir.