Hisseleri halka arz edilen Türk futbol kulüplerinin mali tablolarının Türkiye muhasebe standartları çerçevesinde incelenmesi

Adam Smith ve John Maynard Keynes'in, devletin müdahalesi olmadan bireylerin fayda, üreticilerin ise kar hedefinde faaliyetlerini gerçekleştirdiği bir piyasa olması gerektiği yolundaki ortak görüşlerinin günümüzde büyük bir endüstri haline dönüşen futbol sektöründe de uygulandığı söylenebilir. Yani, günümüzde futbol, bireylerin ?futbolcular?, üreticilerin de ?kulüpler ve zengin başkanları? olduğu geniş bir sektör haline gelmiştir (Taha, 2005).Son yıllarda, futbol kulüpleri yüksek bütçelere sahip örgütlere dönüşmüştür. Dernek statüsü ile yönetilmesi giderek zorlaşan bazı kulüpler, zamanla şirketleşme yoluna gitmiştir. Ancak, günümüzdeki futbolun rekabetçi piyasasında bir anlamda sahip olunan teknik kadro ve stadyum yatırımları ile temsil edilen kulüpler, kısa zamanda ortaya çıkan yüksek maliyetleri karşılayabilmek için fon arayışına girmiştir. Düşük maliyetli fon bulabilmek için başvurulan yöntem, sermaye piyasalarında halka arz olmuştur.Ülkemizde halka arz edilen kulüpler, Beşiktaş, Galatasaray, Fenerbahçe ve Trabzonspor'dur. Kulüpler arasında sadece Beşiktaş'ın halka arzı, Avrupa'daki ?İngiliz Modeli? olarak bilinen ve kulübün futbola ilişkin tüm gelir/gider ile aktif/pasiflerinin kurulan şirkete devri şeklinde gerçekleşmiştir. Diğer kulüpler ise, ?Gelir Ağırlıklı? Model olarak adlandırılan yöntem ile halka arz olmuşlardır. Bu yöntem ile, futbol takımının sadece gelirleri halka arz edilirken, en önemli maliyet kalemlerinden teknik kadroya ilişkin hiçbir gider mali tablolara yansıtılmamıştır.Futbolun devamlı büyüyen bir sektör haline dönüşmesi ile halka arzı gerçekleşen kulüplerimizin mali raporlaması giderek genişleyen ilgi grupları için daha da önem kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmada, yukarıda sözü edilen halka arz farklılıklarının, futbol sektöründeki şirketlerin karlılıklarına ve bunun sonucu olarak temettü politikalarına nasıl yansıdığı, borsadaki performanslarını nasıl etkilediği ve tüm bunlara ek olarak bu farklılık neticesinde mali tablolarında nasıl bir raporlama yapıldığı birbirleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu inceleme sırasında, ilgi gruplarının yeterli seviyede bilgilendirilip bilgilendirilmediğini anlamak amacıyla şirketlerin faaliyet raporlarında sunulan bilgiler Avrupa'daki en zengin 20 kulüp sıralamasındaki önemli üç kulüp ile karşılaştırılmış, ayrıca futbol sektörünün kendine has birtakım işlemlerinin kulüplerin mali tablolarında Türkiye Muhasebe Standartları uyarınca nasıl muhasebeleştirildiği ve dipnotlardaki sunumu bağımsız denetçi raporları ve uzman denetçi görüşleri yardımıyla açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: Futbol, Halka Arz, Futbol Kulüpleri, Futbolcu Maliyetleri, UEFA