HIV'li hastaların stigma, depresyon, yaşam kalitesi ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi

GİRİŞ VE AMAÇ: Dünyada bu güne kadar 35 milyondan fazla kişiyi etkileyen HIV virüsü önemli bir küresel halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Birçok faktöre bağlı olarak HIV pozitif bireyler stigmaya maruz kalabilmektedir. Bu durum bireylerin sosyal destek sistemini azaltmakta, depresyona neden olmakta ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma HIV'li hastaların stigma, yaşam kalitesi, depresyon ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirmesi amacıyla planlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı özellikte planlanan çalışma Mayıs 2018- Kasım 2018 tarihleri arasında kurum izni ve etik kuru izni alındıktan sonra bir hastanenin enfeksiyon polikliniğine kayıtlı 40 hastayla yapıldı. Hasta Tanılama Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF 36 YKÖ), Beck Depresyon Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve HIV/AIDS Damgalanma Ölçeği (HADÖ) kullanılarak toplanan verilerin analizi bilgisayar ortamında tanımlayıcı ve parametrik testler kullanılarak yapıldı. BULGULAR: HIV pozitif bireylerin SF-36 YKÖ'nin fiziksel ana boyut puan ortalamasının 77,03±16,66, mental ana boyut puan ortalamasının 66,35±16,48, depresyon puanının 9,65±6,26, ÇBASDÖ puan ortalamasının 45,75±9,325 olduğu, HADÖ ortalamasının ise 0,01±0,050 ile 0,74±0,343 arasında değiştiği saptandı. Yaş, medeni durum, yaşanılan yer, bireylerin sigara içme ve hastaneye yatma durumları bireylerde görülen stigma, depresyon, yaşam kalitesi ve sosyal destek düzeylerini etkilemezken, eğitim durumunun yaşam kalitesini etkilediği görüldü. Bireylerde görülen stigmanın; depresyon, sosyal destek düzeyleri ve yaşam kalitesini etkilediği saptandı. SONUÇLAR: HIV pozitif bireylerin stigma ölçeğinin en çok olumsuz benlik algısı alt boyutunda stigmaya maruz kaldığı, yaşam kalitesi ile algıladıkları sosyal desteğin etkilendiği ve yarısından fazlasında minimal depresyonun olduğu görüldü.