Humaninin erkek sıçanlarda puberte ve üreme sistemi üzerine etkileri

Üreme sistemi, bazı epigenetik ve edinsel faktörlerin etkisi altında olsa da özellikle hipotalamik-hipofiz-gonadal (HHG) aks tarafından kontrol edilir. Puberteye geçişle birlikte fizyolojik olarak üreme yeteneği kazanılmaktadır. Canlının üreme sağlığı birçok faktörden etkilenebilmekte ve tüm bu faktörler fertilite üzerinde rol oynamaktadır. Başta puberte olmak üzere üreme sistemi ve fertilite enerji metabolizmasıyla sıkı bir bağlantı içerisindedir. Enerji metabolizmasınının düzenlenmesinde rol oynayan leptin, ghrelin ve irisin gibi hormonların HHG aksı üzerinde doğrudan etkili oldukları bilinmektedir. Mitokondriyal türevli bir peptit olan humaninin ise aks üzerindeki etkinliği henüz tam olarak bilinmemektedir. Humaninin birçok dokuda olduğu gibi testis ve spermatozoada da eksprese edildiği gösterilmiş ve yapılan klinik çalışmalarda humanin konsantrasyonunun; foliküllerin boyutu, serum üreme hormon konsantrasyonları ve sperm motilitesi ile ilişkili olduğu ifade edilmiştir. Deneysel hayvan modeli çalışmalarında ise daha çok humaninin spermatozoa üzerindeki sitoprotektif rolüne odaklanılmıştır. Bu çalışmada enerji metabolizması üzerinde önemli role sahip humaninin; üreme sistemi bileşenlerinden biri olarak kabul edilen puberte başlangıcı ve cinsel olgunlaşma, HHG aks hormonları, cinsel fonksiyon ve üreme dokuları üzerindeki potansiyel rolünün ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmada puberte giriş yaşını belirlemek amacıyla Sprague-Dawley ırkı 21 günlük, 35±2 gram ağırlığında erkek sıçanlar kontrol ve humanin olmak üzere 2 gruba (n=10) ayrıldı. Altmış gün süre ile kontrol grubuna serum fizyolojik, deney grubuna ise 1 mg/kg/gün dozda humanin intraperitonal (ip) olarak uygulandı. Erkek sıçanlarda puberte başlangıcı prepisyumun glans penisten ayrılması olarak kabul edilir. 30 günlük yaştan itibaren sıçanların günlük kontrolleri yapılarak puberteye giriş günleri belirlendi. Puberteye giren tüm sıçanlar cinsel olarak aktif olan dişi sıçan ile 30 dakika süreyle aynı kafese gün aşırı bırakılarak ilk cinsel davranış verileri ile ilk sperm oluşum zamanı belirlendi. Pubertal gelişimi tamamlayan sıçanlara yedinci haftada 10 dakika süre ile cinsel motivasyon testi (CMT) ve sekinci haftada 30 dakika süre ile cinsel davranış testi (CDT) uygulanarak cinsel fonksiyon parametreleri değerlendirildi. Deney sonunda elde edilen serum numunelerinden Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemiyle üreme hormon seviyeleri ve epididimislerden sperm parametreleri analiz edildi. Ayrıca üreme dokuları hematoksilen eozin yöntemi ile histopatolojik olarak incelendi. Humanin uygulamasının; erkek sıçanlarda puberteye giriş yaşını ve cinsel olgunlaşma paremetrelerinden ilk cinsel davranış sergileme ve ilk sperm görülme yaşını daha erkene çektiği görüldü. Ayrıca puberteye giriş ağırlığı humanin gruplarında daha yüksek bulundu. Uzun süreli eksojen humanin uygulamasının erkek sıçanlarda cinsel motivasyonu artırdığı, serum testosteron düzeyini yükselttiği ve sperm parametreleri üzerine olumlu bir etki oluşturduğu belirlendi. Sonuç olarak humaninin; erkek sıçanlarda üreme sistemi üzerinde etkin bir role sahip olduğu gösterildi.