İç ve dış politika etkileşimi. Zambiya örneği

Zambiya dâhil birçok ülke ulusal çıkarlarını yansıtan dış politikalar yapmaktadır. Bu iç çıkarlar; siyasi, ekonomik, askeri ve belirli bir zamanda ülke içinde ortaya çıkabilecek gereksinimlere kadar çeşitlenmektedir. Zambiya'nın iç ve dış politika etkileşimini analiz etmek bu çalışmanın temel amacıdır. Zambiya'da dış politika yapım sürecine dâhil olan aktörleri araştırmak; ülkenin dış politikasını şekillendirmede iç politikanın rolünü incelemek ve iç politikadaki değişimin Zambiya'nın dış politikasını etkileyip etkilemediğini bulmak ise alt amaçları oluşturmaktadır. Çalışma keşfedici nitelikte olup, Zambiya vaka örneği olarak incelenmiştir. Bu çalışmada birincil ve ikincil verilerden yaranılmıştır. Birincil veriler yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla elde edilirken ikincil veriler mevcut literatürdeki kitap, makale, dergi, gazete, resmi devlet açıklamaları, açık kaynaklar ve YouTube'dan elde edilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği bu çalışma kapsamında dördü Zambiya Üniversitesi'nde Zambiya siyaseti hakkında ders veren akademisyen ve ikisi Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı'ndan politika yapıcılar olmak üzere altı (6) kilit konumdaki kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Kilit bilgi sahibi kişiler amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiş, toplanan nitel veriler ise içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, birinci araştırma sorusu özelinde, Zambiya'da Cumhurbaşkanı'nın, anayasal olarak baş diplomat olması ve hükümet bakanlıklarının ve Cumhurbaşkanlığı danışmanlarının onu destekleyici bir rol oynaması sebebiyle, dış politika yapımında ana aktör olduğunu ortaya koymaktadır. İkincisi, iç politikanın ülkenin dış politikasını şekillendirmedeki rolüne ilişkin olarak Zambiya'nın dış politikasının şekillenmesinde ekonomik, ideolojik, siyasi, dini, sosyal ve ulusal güvenlik politikalarının hayati bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Vizyon 2030 ve ekonomik iyileşme gibi ulusal politikalar da dış politika üzerinde etkisi olan iç politikalar arasındadır. Nihai sonuç ise, Zambiya'nın iç politikasındaki değişimlerin dış politikasında da değişiklikleri beraberinde getirdiği ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ülke, Ulusal Politika, İç Siyaset, Dış Politika, Zambiya