İdiyopatik pulmoner fibrozis olgularında altı dakika yürüme testi sonundaki satürasyonun başlangıç değerine dönüş süresinin prognostik belirteçlerle ilişkisi

AMAÇ: İdiyopatik pulmoner fibroziste (İPF) fonksiyonel egzersiz kapasitesi ve prognozu değerlendirmede 6 dakika yürüme testi (6DYT) sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak 6DYT sırasındaki ve sonrasındaki oksijen satürasyonu değişimlerine ilişkin yeterli çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda başlangıç satürasyonuna dönüş süresinin prognostik faktörler ve pulmoner hipertansiyon ile ilişkisini araştırdık GEREÇ VE YÖNTEMLER: Kesitsel çalışmamıza, 2021–2022 yılları arasında, İTF Göğüs Hastalıkları İnterstisyel Akciğer Hastalıkları Polikliniğinde takip edilen, güncel rehberlere göre tanı almış, İPF olguları dahil edildi. Olguların demografik verileri kaydedildi. Tüm olgulara spirometri, difüzyon kapasitesi ölçümü, arter kan gazı analizi, transtorasik ekokardiyografi, satürasyonu ve kalp hızını sürekli ölçüp kaydeden cihaz eşliğinde 6DYT yapıldı. Test sonrasında başlangıç satürasyonuna dönüş süresi, mesafe-satürasyon oranı (DSP), cinsiyet-yaş-fizyoloji (GAP) indeksi ve birleşik fizyolojik indeks (CPI) skorları hesaplandı. Olguların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin yanı sıra Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi Anketi (mMRC) ve Dispne-12 (D-12) Ölçeği ile dispne şiddeti, Çok Boyutlu Yorgunluk Envanteri (MFI-20) ile yorgunluk şiddeti ve St George's Solunum Anketi (SGRQ) ile yaşam kalitesi değerlendirildi. (Etik kurul dosya No:2021/227450) BULGULAR: Çalışmaya toplam 50 İPF olgusu (35 erkek, 15 kadın, yaş:66.8±7.3) dahil edildi. Yirmi olguda (%40) PH saptandı. Olguların ortalama FVC: %77.8±19.3, DLCO: %52.9±17.1, 6DYM: 385.7±90.6m, GAP indeks skoru: 3.5±1.5 idi (28 evre 1,18 evre 2,4 evre 3). Başlangıç satürasyona dönüş süresi 135.6±73.5sn idi. Başlangıç satürasyonuna dönüş süresi uzadıkça GAP indeksi (Rs=0.870, p<0.001), GAP evre (Rs=0.826, p<0.001), CPI skoru (Rs=0.906, p<0.001), 6DYT'de desatürasyon varlığı (Rs=0.801, p<0.001), FVC%/DLCO% (Rs=0.432, p=0.002), sPAB (Rs=0.492, p=0.001), TRV (Rs=0.504, p=0.001), mMRC (Rs=0.913, p<0.001), MFI-20 (Rs=0.944, p<0.001), D-12 ölçeği (Rs=0.915, p<0.001) ve SGRQ skoru (Rs=0.927, p<0.001) artarken, FVC (%) (Rs=-0.627, p<0.001), DLCO (%) (Rs=-0.892, p<0.001), oda havası PaO2 (Rs= -0.779, p<0.001), DSP (Rs=-0.835, p<0.001), 6DYM (Rs=-0.763, p<0.001) azalmaktaydı. Çoklu regresyon analizinde satürasyon derlenme süresi, 6DYM ve GAP indeks skoru ile bağımsız ilişkili bulundu (sırasıyla p=0.030, p<0.001). SONUÇ: Çalışmamızdaki bulgular ışığında ,6DYT sırasında ve sonrasında başlangıç değerlerine dönüş sağlanana kadar sürekli satürasyon ve kalp hızı takibi yapılmasını uygun olduğu kanısına varıldı. Uzamış satürasyon derlenme süresi olan İPF hastalarının hipoksemi ve pulmoner hipertansiyon açısından ileri tetkik edilmesinin önemli olduğunu düşünmekteyiz