İkinci derece derin temas yanığı rat modelinde botulinum toksin A'nın yara iyileşmesine etkisi

Giriş ve Amaç: Yanık hem mortalite hem morbidite açısından insanoğlu için çok önemli fiziksel ve psikolojik bir travmadır. Yanığın hem erken hem de uzun dönem tedavisi halen sorun olmaya devam etmektedir. Botulinum toxin A daha önce; hiperkinetik ve distonik bozukluklar, spastisite, fasiyal asimetri, reyno fenomeni, migren tedavisi, post operatif pektoral kas spazmı, flep pedikülüne geciktirme ve hipertrofik skar amacı ile kullanılmıştır. Botulinum toxin A' nın inflamasyon fazı üzerine olan etkileri incelediğinde yanık sonrası staz zonunda oluşan inflamasyonada etkili olabileceği düşünülebilir. Bu çalışmanın amacı Botulinum toxin A' nın yanık sonrası staz zonunda meydana gelen yara iyileşmesine olan etkisinin incelenmesidir. Materyal ve Metod : Çalışmada 20 adet 200-225 gram erişkin Spraque-Dawley cinsi rat kullanıldı. Kontrol grubu 10 adet, botox grubu 10 adet olacak şekilde 2 gruba ayrıldı. Yanık işleminden önce 90 mg/kg Ketamin-HCl (Ketalar®, Pfizer) ve 10 mg/kg Xylazin-HCl (Rompun®, Bayer) karışımı intramusküler verilmesiyle anestezi oluşturuldu. Ratların sırtında kaynar suda bekletilmiş metal blok ile 2. derece derin yanık oluşturuldu.Yanık sonrası kontrol grubuna serum fizyolojik, botox grubundaki her bir rata 9 IU botulinum toxin A verildi. Yedi gün sonra tüm ratlara kuyruk venlerinden işaretli radyoaktif madde (Technetium 99 methoxyisobutylisonitrile) verildi. Daha sonra yanık sırt alanları eksize edildi sintigrafik görüntüleme yapıldı. Ardından bu spesmenler histopatolojik inceleme amacı ile formaldehit ile fikse edildi. Hemotoksilen eosin ve Masson trikrom yöntemleri kullanılarak staz zonundaki fibrozis düzeyleri, granülasyon, inflamatuar yanıt, vaskülarizasyon ve epitelizasyon değerlendirildi. Bulgular: Sintigrafik görüntülemede staz zonundaki viabilite botox grubunda anlamlı bir şekilde daha yüksek bulundu. Botox grubunda kontrol grubuna göre epitelizasyon anlamlı bir şekilde daha yüksek bulundu. İnflamasyon ve granülasyon dokusu botox grubunda daha düşük tespit edildi. Fibrozis ve vaskülarizasyon açısından gruplar arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi. Sonuçlar: Yanık staz zonu iyileşmesinde inflamatuvar yanıtın kontrol altına alınması hasarın azaltılmasında etkilidir. Bu öngörüden yola çıkarak çalışmamızda botulinum toxin A'nın inflamasyonun erken fazını baskılayıp yanık staz zonunda geri dönüştürülebilir hasarın azalmasına neden olabilir. Çalışmamızda botulinum toxin A uygulanan staz zonunda antiinflamatuvar etki görülüp staz zonundaki hasarın azaldığı tespit edilmiştir. Bu yönüyle botulinum toxin A'nın daha geniş çalışmalarla desteklenerek yanık hasarının azaltılması açısından kullanılabileceği öngörülmüştür. Çalışmamızın sonucunda botulinum toxin A'nın bu mekanizmaların moleküler düzeyde gösterilmesi için immünohistokimyasal çalışmalara ihtiyaç duyulacağını düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler : Staz zonu, Botulinum toxin A, İnflamasyon