İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde oluşturulan hedef-davranışlarının erişi düzeyi

ÖZET Bu araştırmada, 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi Vatan ve Millet ünitesi ile Cumhuriyete Nasıl Kavuştuk ünitelerine ait hedef davranışların farklı sosyo- kültürel düzey okullarında gerçekleşme düzeyleri üzerinde durulmuştur. Araştırmada 5. Sınıf öğrencileri denek olarak alınmıştır. İzmir Bornova Reşat Nuri Güntekin İlköğretim Okulu üst sosyo- kültürel düzey okulu; Manisa Demirci Cengiz Topel İlköğretim Okulu orta sosyo- kültürel düzey okulu ve Manisa Derbent İlköğretim Okulu alt sosyo kültürel düzey okulu olarak kabul edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında izleme testleri ve anket formu kullanılmıştır, ölçme araçları araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Üç farklı sosyo kültürel düzey okulunun 5. Sınıf ilk iki ünitesi için belirlenen hedef- davranışlara erişi düzeyleri karşılaştın İm ıştır. İlk ünitenin erişi düzeyi bir, ikinci ünitenin erişi düzeyi iki izleme testi ile test edilmiştir. Birinci ünite ile ilgili izleme testinde üç okul türü birbirine yakın erişi düzeylerine ulaşmıştır. 10 hedef-davranışın 6 tanesinde üst sosyo- kültürel düzey okulu, 2 tanesinde orta sosyo- kültürel düzey okulu, ve diğer 2 tanesinde de alt sosyo kültürel düzey okulu en yüksek erişi düzeyine ulaşmıştır. Bu izleme testinde hedef- davranışlara ulaşma yüzdeleri; üst sosyo- kültürel düzey okulu % 63, orta sosyo kültürel düzey okulu % 62 ve alt sosyo- kültürel düzey okulu % 58 olarak tespit edilmiştir. Okulların erişi düzeylerinin karşılaştırılması sonucu, il- köy okulları arasında il okulu lehine ve ilçe- köy okulları arasında ilçe okulu lehine anlamlı farklılıklar bulunurken, il- ilçe okulları arasında anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. İkinci ünitenin birinci bölümü ile ilgili izleme testinde 30 hedef- davranışın 14 tanesinde il okulu, 8 tanesinde ilçe okulu ve yine 8 tanesinde köy okulu en yüksek erişi düzeyine ulaşmıştır. Bu izleme testinde hedef- davranışlara ulaşma yüzdeleri; üst sosyo- kültürel düzey okulu % 53, orta sosyo- kültürel düzey okulu % 52 ve alt sosyo- kültürel düzey okulu % 51 olarak tespit edilmiştir. Okulların erişi düzeylerinin karşılaştırılması sonucu, il- ilçe okulları arasında il okulu lehine, il- köy okulları arasında üç madde il okulu lehine, üç madde de köy okulu lehine ve ilçe- köy okulları arasında ilçe okulu lehine anlamlı farklılıklar bulunmuştur. İkinci ünitenin ikinci bölümü ile ilgili izleme testinde ise 33 hedef- davranışın 20 tanesinde il okulu, 9 tanesinde ilçe okulu, 4 tanesinde il ve ilçe okulu eşit olarak en yüksek erişi düzeyine ulaşmışlardır. Bu izleme testinde köy okulu hiçbir hedef davranışın erişi düzeyinde diğer iki okulu geçememiştir. Bu izleme testinde hedef- davranışlara ulaşma yüzdeleri; üst sosyo- kültürel düzey okulu % 58, orta sosyo kültürel düzey okulu % 55 ve alt sosyo- kültürel düzey okulu % 44 olarak tespit edilmiştir. Okulların erişi düzeylerinin karşılaştırılması sonucu, il- ilçe okulları arasında il okulu lehine, il- köy okulları arasında il okulu lehine, ve ilçe- köy okulları arasında ilçe okulu lehine anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Üç izleme testi sonucunda da üst sosyo- kültürel düzey okulu en yüksek erişiye ulaşmıştır. Bu sonucun başlıca sebeplerinin, öğrencilerin okul dışı zamanlarında dersleriyle ilgili akrabalarından aldıkları yardım, aileleri ve yakın çevresindekilerin eğitim durumları, okul dışında derslerine ayırdıkları zaman gibi değişkenler olduğu tespit edilmiştir, öğrencilerin okul dışındaki zamanlarında akrabalarından aldıkları dersleriyle ilgili yardım arttıkça Sosyal Bilgiler dersi hedef davranışlarının gerçekleşme düzeyinin de arttığı tespit edilmiştir. Bu sebeple öğrencilerin mutlaka okul dışı zamanlarında ailelerinden dersleriyle ilgili yardım almaları gerekliliği sonucuna varılmıştır. vııı