İlköğretim kurumlarında yer alan öğretmen ve öğrencilerin şiddet algıları: Elazığ ili örneği

Türkiye'de şiddet ve şiddete bağlı sorunların hızla artması ve bu kapsamda, şiddet olaylarının çocuk ve gençleri de içine alan bir problem haline gelmesi; karar vericilerin, hizmet sunucuların, ailelerin ve toplumdaki her bireyin bir şeyler yapması zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda toplumun geleceği olan öğrencilerin ve onları yetiştiren öğretmenlerin şiddete ilişkin algılarının belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışma ile eğitim sistemimizde ilköğretimde yaşanan şiddet olaylarının nasıl algılandığı ve nasıl kavramsallaştırdıkları, öğretmen ve öğrenci görüşleriyle belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırma 2 ayrı bölümden oluşturulmuştur. Araştırmanın nicel kısmını oluşturan birinci bölümde ilişkisel tarama modeli, araştırmanın nitel kısmını oluşturan ikinci bölümde ise içerik analizi uygulanmıştır. Bu araştırma Elazığ il merkezi ve ilçelerinde görev yapan 953 öğretmen ile Elazığ il merkezi ve ilçelerinde öğrenim gören 348 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen Şiddet Algı Ölçeği ile toplanmıştır.Ölçeğin güvenirlik katsayısı Cronbach alpha güvenirlik katsayısı ile hesaplanmış ve güvenilir olarak bulunmuştur. Ölçeğe ilişkin faktör analizi işlemleri yapıldığında öğrencilere ait KMO (Kaiser Meyer Olkin Measure of Sampling Adequancy) = ,907, Bartlett (Bartlett' s Test of Sphericity) = 9,865E3 olarak bulunurken, öğretmenlere ait faktör analizi işlemlerinde KMO (Kaiser Meyer Olkin Measure of Sampling Adequancy) = ,851, Bartlett (Bartlett' s Test of Sphericity) = 5,259E3 olarak bulunmuştur. Öğrencilere ait ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ,877 olarak bulunurken öğretmenlere ait ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ,821 olarak bulunmuştur.Verilerin analizinde, öncelikle Homojenlik Testi (Levene) uygulanmış; homojen maddeler için tek yönlü varyans analizi, homojen olmayan maddeler için Kruskall Wallis Testi uygulanmıştır. Gruplar arası anlamlı farklılığın belirlendiği durumlarda farklılığın kaynağını belirlemek amacıyla Mann Whitney U Testi (MWU) uygulanmış, ikili karşılaştırmalarda ise bağımsız gruplar t testinden yararlanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Kişisel bulgularda frekans ve yüzde değerleri kullanılmıştır.Araştırmanın nitel bölümünde katılımcılara ?Şiddet?..gibidir?? Çünkü??.? ve ?Şiddet uygulandığı zaman ne hissedersiniz?? açık uçlu soruları sorulmuş, alınan cevaplar doğrultusunda kavramsal kategoriler oluşturulmuştur. Görüşler QSR Nvivo 9 programında değerlendirilmiştir.Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin şiddet algılarının öğrencilere göre daha yüksek olduğu görüldü. Bu bulgu şiddetin öğrenilen bir davranış olduğu görüşünü destekler niteliktedir. Okullarda yaşanan şiddet olayları da bunun bir göstergesidir.