İlkokul müdürlerinin çatışma yönetim stratejilerinin incelenmesi

Çalışma, ilkokullarda görev yapan okul müdürlerinin çatışma olgusuna ve çatışma yönetimi süreçlerine dair bakış açılarını incelemeyi hedeflemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılarak yürütülen çalışma, İstanbul ili Kağıthane ve Şişli ilçelerinde görev yapan, kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle seçilen 20 okul müdürü ile gerçekleştirilmiştir. 2024-2025 eğitim-öğretim yılı içerisinde uygulanan araştırmada, veri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu tercih edilmiştir. Elde edilen nitel veriler içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiş; bu süreçte kodlara, kategorilere ve temalara ulaşılmıştır. Analiz sonucunda 16 kategori altında toplanan bulgular 6 ana tema çerçevesinde sunulmuştur. Bu temalar şunlardır: okul ortamında çatışma dinamikleri ve yönetimsel etkiler, çatışma tarafları, çatışmaların eğitim sürecine ve kurumsal işleyişe etkileri, çatışma yönetiminde sosyo-ekonomik faktörlerin etkisi, okul çatışmalarında uygulanan etkili yönetim stratejileri, çatışma yönetiminde karşılaşılan zorluklar. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, İstanbul'un Şişli ve Kağıthane ilçelerinde görev yapan müdürlerle yapılan görüşmeler sonucunda, çatışmaların en önemli nedenleri arasında iletişim eksiklikleri, kurumsal kültür sorunları ve sosyo-ekonomik faktörler belirlenmiştir. En sık rastlanan çatışmaların öğretmenler arası ve öğretmen-veli arasında yaşandığı tespit edilmiştir. Müdürler, çatışmaların okul iklimini olumsuz etkilediğini, ancak eksikliklerin fark edilmesi açısından fırsat da sunabileceğini ifade etmişlerdir. Sosyo-ekonomik düzeye göre müdürlerin strateji tercihleri değişmekte; yüksek düzeydeki bölgelerde durumsallık yaklaşımı, düşük düzeydeki bölgelerde ise çatışmadan kaçınma eğilimi öne çıkmaktadır. Etkili iletişim, açık diyalog, iş birliği ve demokratik liderlik, müdürlerin en çok başvurduğu stratejiler arasındadır. Okul müdürlerini çatışma yönetiminde en çok zorlayan durumların başında anlayış eksikliği geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma kapsamında, okul müdürlerinin çatışma yönetimi becerilerini geliştirmek için hizmet içi eğitimlerin artırılması, okullarda güvene dayalı bir iletişim ortamı kurulması, tüm paydaşların sürece katılımını sağlayan iş birliğine dayalı yaklaşımlar benimsenmesi önerilmektedir.