Les influences du siecle des lumieres sur les intellectuels Turcs: Şinasi, Namık Kemal et Ziya Paşa

18. y.y. Fransız Aydınlanma Dönemi, tüm dünyada yankı uyandırmıştır. Büyük değişim Fransa'da gerçekleştikten sonra tüm dünya da bu değişimden etkilenmiştir. Ülkemizde de uyandırdığı yankıyı anlayabilmek için bu tez, Tanzimat Döneminde Fransız etkisini inceleme çalışmasıdır. Avrupa'yla, özellikle de Fransa'yla yürütülen ilişkiler ve oradaki ilerlemeyi takip etmek için sürdürülen çalışmalar, bu dönemi tarihimizde önemli safhalardan biri hâline getirmiştir. Bu çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, giriş bölümüdür. İkinci bölümde 18. y.y. Fransız Aydınlanma Dönemini oluşturan nedenler; dinin etkisi, 17. y.y., Rönesans, kilisenin egemenliği, akılcılık ve modernizm ele alınmaktadır. Aydınlanma Dönemi, aklın önemi, bu dönemin önemli düşünürleri ve Fransız Devrimi anlatılmaktadır. Fransız Aydınlanma Döneminde ve Devrime giden süreçte katkılarına tanık olunan Montesquieu, Voltaire, Rousseau ve Diderot gibi Fransız aydınların toplumsal, siyasi, felsefi düşüncelerine değinilerek Fransız toplumu ve siyasi yapısı da sunulmaktadır. Üçüncü bölümde ülkemizde Tanzimat Dönemini hazırlayan etkenler, bu dönemdeki değişimler ve Şinasi'nin, Namık Kemal'in, Ziya Paşa'nın bu döneme sunduğu katkılar incelenmektedir. Fransız Aydınlanma Döneminin etkileri, ülkemizde daha çok 19.y.y.'da görülür. Bu döneme Tanzimat adı verilir. 1839'da reform maksatlı olduğu söylenerek Tanzimat ilân edilir. Kimilerine göre Tanzimat, 1876'da ilân edilen Birinci Meşrutiyete kimilerine göre de 1908'de ilân edilen İkinci Meşrutiyete kadar sürer. Tanzimatla birlikte bilim, sanat, edebiyat, düşünce dünyası da değişime uğrar. Önceleri Doğu'dan etkilenilirken artık Batı'ya yönelinir. Genç Osmanlılar adını alan bu üç aydınımız Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa Avrupa ve Fransa'da bulunarak Fransız Aydınlanma Döneminin ve Devrimin getirdiği yeniliklere dair edindikleri deneyim ve düşünceleri ülkeye taşıyarak gerek edebi gerek siyasi alanda öncü olurlar. Ülkemizde köklü bir değişimin, yeniliğin, çağdaşlığın gerçekleşebilmesi için gazete yazılarıyla, eserleriyle toplumsal, siyasi, felsefi, edebi ve ekonomik gelişimin habercisi olan bu aydınlarımızın fikirlerine de yer vermekteyiz. Dördüncü bölümde Şinasi'nin, Namık Kemal'in ve Ziya Paşa'nın eserleri incelenerek Fransız Aydınlanma Dönemi etkilerinin hem edebi hem düşünsel anlamda izleri sunulmaktadır. Edebi anlamda Şinasi'nin ve Namık Kemal'in tiyatro eserlerinde Fransız Devrimiyle ortaya çıkan melodram türünün izlerini görmekteyiz. Devrimle birlikte önem kazanan birey ve onun duyguları, düşünceleri, hayatı melodram yapıtlarında kendini göstererek bu türün önemli özelliklerini oluşturmuştur. Düşünsel anlamda bu üç yazarımızın tiyatro oyunlarında ve şiirlerinde Fransız Aydınlanma Dönemiyle önem kazanan akılcılık, Devrimle birlikte gelişen millet, hak ve özgürlük kavramları yer almaktadır. Son bölümde de çalışmamızın sonuç kısmına varılarak öneri ve kaynakça belirtilmektedir. Anahtar Kelimeler: Fransız Aydınlanma Dönemi, Tanzimat Dönemi, Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa