İnhaler kortikosteroid kullanan kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanılı hastalarda pnömoni gelişiminde eozinofilinin rolü

Amaç: Bu çalışmada inhaler kortikosteroid kullanan, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) tanılı hastalarda gelişen pnömonide kan eozinofilinin rolünü araştırmayı amaçladık. Gereç yöntem: 01.01.2015 tarihi ile 22.06.2020 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'ne başvuran ve KOAH alevlenme nedeniyle göğüs hastalıkları servisine yatışı yapılan 40 yaş üstü, GOLD kriterlerine göre SFT'de post-bronkodilatör obstrüksiyonu olan, yatışında detaylı anamnezi alınan, kanda hemogram çalışılan, akciğer grafisi çekilen ve son 3 ayda kullandığı inhaler tedavileri bilinen 380 hasta dahil edildi. Dahil edilme kriterlerini karşılayan hastaların akciğer radyografileri pnömoni varlığı açısından değerlendirildi ve hastalar İKS kullanıp kullanmamasına göre; inhale kortikosteroid kullanıp pnömoni gelişenler, inhale kortikosteroid kullanıp pnömoni gelişmeyenler, inhale kortikosteroid kullanmayıp pnömoni gelişenler ve inhale kortikosteroid kullanmayıp pnömoni gelişmeyenler olarak dört farklı gruba ayrıldı. Sonrasında bu gruplar kan eozinofil yüzdelik dilimleri (<%2, ≥%2-4 ve ≥%4) ve kan eozinofil sayıları (<150, ≥150-300 ve ≥300) açısından karşılaştırıldı. Yaş, cinsiyet, sigara içme süresi ve sigara içme durumu, SFT parametreleri, kullanılan İKS etken maddeleri, ko-morbiditeleri ve daha önce solunum yetmezliğinin olup olmaması gibi pnömoni gelişimiyle ilişkili olabilecek veriler ve hastanede yatış süresi, kültürde üreme olup olmaması ve üreyen mikroorganizmalar açısından karşılaştırılmalar yapıldı. Bulgular: Dahil edilme kriterlerini karşılayan 380 hasta çalışmaya dahil edildi. %89,2'si erkek olan hastaların ortalama yaşları 66,9 olarak saptandı. Çalışmamızda KOAH hastalarının %23,4'ünün solunum yetmezliği nedeniyle oksijen tedavisi kullandığı, %28,9'unun aktif içici olduğu ve %72,6'sının en az bir komorbiditesinin olduğu görüldü. Takipleri süresince hastaların %45,3 'ünün en az bir defa pnömoni bağlı atakla başvurduğu ve bu pnömoninin -en sık sağ akciğer alt zon olmak üzere- %57'sinde tek zonu etkilediği görüldü. Eozinofil sayısının hastaların %85'inde mililitrede 300 hücreden, eozinofil yüzdesinin ise %79,7'sinde %2'den az olduğu saptanmasına karşın %80'nin İKS içeren tedavi rejimi kullandığı saptandı. Bu aşırı tedaviye rağmen İKS kullanımı ile pnömoni gelişimi arasında anlamlı bir ilişki olmadığını görüldü. İKS kullanan hastalarda daha sık ampirik antibiyoterapi değişikliğine gidildiği, bu hastalarda pnömoninin daha şiddetini olduğu ve İKS kullanımının hastane yatış süresini uzattığı saptandı. 65 yaşında büyük olmak, erkek cinsiyet, solid organ malignitesi ve eozinofil sayısının 150'den düşük olmasının KOAH hastalarında pnömonini gelişimi ile ilişkili olduğu ve bu hastalarda gelişen pnömoninin artmış mortalite neden olduğu görüldü. Sonuç: Hastaların eozinofil sayısı ve yüzdesinden bağımsız bir şekilde İKS kullandıkları, İKS kullanımı ile pnömoni gelişimi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı, ancak İKS kullanan hastalarda pnömoni geliştiğinde daha uzun süre hastanede kaldıkları ve daha sık ampirik tedavi değişikliğine gidildiği, eozinofil sayı ve yüzdesi ile pnömoni gelişimi arasında ters orantı olduğu, bu ilişkinin eozinofil sayısı 150'nin altındayken daha belirgin hale geldiği görüldü. Günlük pratikte eozinofil sayısı 150'nin altında olan hastalarda İKS kullanımı açısından dikkatli değerlendirilmesi sonucuna varıldı.