İnsan hakları ve liberalizm

İnsan hakları kavramı, bugün evrensel kabul gören temel bir değeri ifade etmektedir. Günümüz dünyasında insan hakları, bir bütün olarak, siyasal düşüncelerin ve yönetimlerin saygınlık ve meşruluk ölçütü haline gelmiştir. İnsan haklarım içselleştirmemiş bir siyasal düşüncenin veya bu hakları pervasızca ihlal eden bir siyasal yönetimin, saygı görmesi ve meşru kabul edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, bütün siyasal sistemler ve yeryüzündeki hemen hemen tüm devletler, insan haklarım, en azından sözsel anlamda, kabul etmekte, ona saygı göstereceğini ilan etmektedir. Bu durum, insan hakları düşüncesinin evrensel bir onaya sahip olduğunu çok açık bir şekilde göstermektedir. Ancak insan hakları konusunda evrensel bir mutabakatın bulunması, bu konuda tartışmaların bittiği anlamına gelmez. Paradoksal bir durum olarak, insan haklarının en çok tasvip gördüğü bu dönemde, bu kavrama ilişkin eleştirilerin de arttığı görülmektedir. Bu çalışmada, özellikle insan haklarının kapsamına ve evrensellik iddiasına yönelik tartışmalara yer verilmiş ve bu tartışmalar liberal bir perspektifle değerlendirilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde, insan hakları ve liberalizm kavramlarının genel olarak neyi ifade ettiği ve bu kavramların Türkiye'de nasıl algılandıktan üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, günümüzdeki İnsan haklarına ilişkin aktüel tartışmaları daha iyi anlayabilmek için, bu doktrinin felsefi arka planı ana başlıklarıyla aktarılmış ve insan haklarının bugün bu kadar büyük bir güç kazanmasında, bu büyük tarihsel ve düşünsel birikimin önemine değinilmiştir. İkinci bölümde, insan haklarının kapsamı ve statüsüne dair günümüz düşünce dünyasında devam eden tartışmalara yer verilmiş ve insan haklarının kendinden bekleneni yerine getirebilmesi için, bu konudaki belirsizliğin giderilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Üçüncü bölümde, İnsan haklarının evrenselliğe karşı öne sürülen itirazlara ve bunlara karşı insan haklarının evrenselliğini savunanların görüşlerine yer verilmiş ve insan onuruna yakışan bir yaşamı tesis etmek için, bu hakların evrenselliğinin her zaman ve her yerde savunulmasının zorunluluğuna değinilmiştir. Sonuç bölümünde ise, daha yaşanılır ve daha değerli bir dünya yaratmak için İnsan haklarının daha da geliştirilmesi, işlevsel kılınması ve korunması gerektiği belirtilmiş ve bu bağlamda yapılması gerekenler birkaç başlık altında sıralanmıştır.