Instagram kullanımları üzerinden ergenlerin sosyal kimlik gelişimi ve benlik sunumlarının incelenmesi

Bu araştırma, ergenlerin psikososyal gelişim düzeyleri ile popüler sosyal ağlardan biri olan Instagram üzerinden yaptıkları benlik sunumları arasında bir ilişki olup olmadığını ortaya koymak ve benlik sunumlarının Instagram kullanım amaç ve tutumlarına göre değişip değişmediğini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, 2019-2020 eğitim öğretim yılında liselerin 1. 2. 3. ve 4.sınıflarına devam eden yaşları 15 ile 18 arasında değişen 525 öğrenciye internet ortamında Demografik Bilgi Formu, Instagram Kullanım Anketi, Değiştirilmiş Benlik Sunumu Taktikleri Ölçeği ve Erikson Psikososyal Gelişim Dönemleri Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 23.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri ve Instagram kullanımlarına ilişkin bilgiler betimleyici tablolar halinde verilmiştir. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişki incelenirken Pearson basit doğrusal korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Bunun yanı sıra araştırma değişkenlerinden benlik sunumu taktiklerinin Instagram kullanımları ve demografik değişkenler bakımından farklılık gösterip göstermediği incelenirken ise ilişkisiz örneklemler için t-testi ile ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için ise Scheffe çoklu karşılaştırma testinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, ergenlerin çoğunun 3-4 yıldır Instagram kullandığı; günde 1-3 saat aralığında Instagram kullandığı; Instagramda en çok kendi fotoğrafı ile arkadaşlarının fotoğraflarını paylaştığı; Instagramda paylaştığı gönderilerin altına en çok emoji ya da sembol kullandıkları; sosyal ağlarda 11-12 yaş aralığında hesap açtıkları belirlenmiştir. Ayrıca ergenlerin psikososyal gelişim düzeyleri arttıkça Instagram üzerinden benlik sunumu davranışı da artmaktadır. Yine kimlik kazanımı yüksek ergenlerin benlik sunumu davranışlarının da yüksek olduğu görülmektedir. Kadın katılımcıların "örnek davranış sergileme" benlik sunumu taktiği hariç diğer tüm taktikleri erkeklere göre daha çok kullandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bir başka sonuca göre ise 11 ve 12.sınıfa devam eden ergenlerin 9 ve 10.sınıfa devam edenlerden daha fazla benlik sunumu davranışı sergilediği görülmüştür. 17 yaş grubunda olan ergenlerin 15 ve 16 yaş grubundakilerden daha fazla benlik sunumu davranışı sergiledikleri gözlenmiştir. Ergenlerin devlet ya da özel okula gitme durumlarına göre benlik sunumlarında herhangi bir fark yoktur. Instagramı 1 saatten az kullananlar ile 1-3 saat aralığında kullanan ergenlerin 5 saat ve üzeri Instagram kullanan ergenlerden daha fazla benlik sunumu davranışı sergiledikleri görülmüştür.