İntihar olasılığı ölçeği (ioö)'nin klinik örneklemdeki geçerlik ve güvenirlik çalışması

Tüm dünyada önemli bir halk salıı sorunu haline gelen intihar son yıllarda ülkemizde de hızla artı göstermektedir. Bu çalımanın amacı ergen ve yetikinlerde intihar risk deerlendirmesinde kullanılmak üzere Cull ve Gill (1990) tarafından gelitirilen ntihar Olasılıı Ölçei (OÖ)'nin klinik örneklemdeki geçerliini ve güvenirliini incelemektir. OÖ, 36 maddeden oluan bir kendini bildirim aracıdır ve umutsuzluk, intihar düüncesi, dümanlık ve olumsuz kendilik deerlendirmesi olmak üzere 4 alt ölçei bulunmaktadır. Her bir madde 1 ile 4 arasında deien 4'lü Likert tipi bir ölçek üzerinden puanlanmaktadır. Çalımaya toplam 428 (217 psikiyatrik hasta ve 211 salıklı kii) kii katılmıtır. Çalıma grubu katılımcıları Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalında tedavi gören gönüllü hastalardan, kontrol grubu katılımcıları ise Aydın il merkezinde oturan kiisel ilikilerle ulaılabilen ve çalımaya katılmayı kabul eden kiiler arasından rastgele seçilmitir. Ölçein güvenirlii Cronbach Güvenirlik Analizi teknikleri ile hesaplanmıtır. Analiz sonuçları ölçein iç tutarlılık ve iki yarım güvenirliinin yüksek olduuna iaret etmektedir. Ölçein geçerlii 3 ekilde incelenmitir. lk olarak, aynılık geçerlii OÖ toplam puanı ile Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Umutsuzluk Ölçei (BUÖ) ve Rosengberg Benlik Saygısı Ölçei (RBSÖ) toplam puanları arasındaki iliki bakılarak deerlendirilmitir. OÖ ile BDE ve BUÖ puanları arasında beklendii gibi pozitif yönde anlamlı bir iliki, RBSÖ puanları arasında negatif yönde anlamlı bir iliki bulunmutur. kinci olarak, ölçein ayırt etme geçerlii t-test ve diskriminant analizi teknikleri ile incelenmitir. Elde edilen bulgular ölçein halihazırda intihar düüncesi olan ve olmayan gruplar ile intihar giriiminde bulunan ve bulunmayan grupları birbirinden ayırt edebildiini göstermektedir. Ölçein yapı geçerlii ise LISREL 8.30 kullanılarak Dorulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile sınanmıtır. Farklı uyma (goodness of fit) istatistikleri temel alındıında modelin verilerle mükemmel olmasa da kabul edilebilir uyum düzeyinde olması ölçein yapı geçerliine yönelik destek salamıtır. Çalımada son olarak ölçein psikiyatrik ve normal bireylerde kullanılabilmesi için kesme noktası aratırılmıtır. Buna göre gerek psikiyatrik hasta grubu için gerekse tüm örneklem için en uygun kesme noktasının 110 olduu düünülmütür. Sonuç olarak elde edilen bulgular OÖ'nin klinik örneklemde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduunu göstermektedir.