İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen çocukların sınıflarında düzenek değiştirme üzerine bir inceleme

Bu tezde İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin ve İngilizce öğretmenlerinin İngilizceden Türkçeye yaptıkları düzenek değiştirme uygulamalarının detaylı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma Adana ve Denizli illerinde bulunan 2 farklı özel okulda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi anadili Türkçe olan 3 İngilizce öğretmeninden ve ortaöğretimde 5. Sınıf olan 75 öğrenciden oluşmuştur. Bu amaçlar doğrultusunda üç orta seviye sınıf 2'şer ders saati olmak üzere video kamera ile kayda alınmıştır. Ders kayıtları çözümlenmiş ve düzenek değiştirme uygulamalarının gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşiyorsa ne sıklıkla görüldüğü, değiştirmelerin öğrenci tarafından mı yoksa öğretmen tarafından mı başlatıldığı, bu değiştirmelerin ne tür işlevlerinin olduğu ve son olarak da bu değiştirmelerin sınıf içi etkileşimde önemli bir yeri olup olmadığı araştırılmıştır. 20 öğrenci ve 3 öğretmenle yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve bu görüşmeler içerik çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgulardan elde edilen sonuçlar şunlardır: 1)hem öğretmenler hem de öğrenciler düzenek değiştirmişlerdir; 2) öğretmenler ve öğrenciler selamlama, ısınma alıştırmaları yapma, öğrenci kitabındaki alıştırmaları yapma, ödev kontrolü yapma, sınav sonuçları açıklama, ödevleri gözden geçirme, kelimeler ve yeni konuyla ilgili araştırma yapma, ödev verme ve dersi sonlandırma sırasında düzenek değiştirme kullanmışlardır; 3) en sık kullanılan düzenek değiştirme türü tümceler arası düzenek değiştirmedir; 4) öğretmenler en çok çeviri yapma, üstdil kullanma, eşdeğer kelimeyi bulma, yönergede bulunma ve sınıf yönetimi amaçları doğrultusunda düzenek değiştirmede bulunmuşlardır; 5) öğrenciler ise düzenek değiştirimini en çok üstdil kullanma, eşdeğer kelimeyi verme, konuya açıklık getirme isteminde, ders dışı konuşmalarda ve çeviri yapmada kullanmışlardır; 6) görüşme analizi sonuçları öğretmenlerin ve öğrencilerin düzenek değiştiriminin dil öğrenmede faydalı bulduklarını ortaya koymuştur. Ancak öğretmenler sınıfta ana dilin yabancı dilin yerine geçmemesi gerektiğini ihtiyatla vurgulamışlardır. Bu çalışmadan elde edilen bulgular ışığında İngilizce öğretmenlerine, öğretmen yetiştirme kurumlarına ve Milli Eğitim Bakanlığı'na çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Yabancı Dil Olarak İngilizce Öğrenen Çocuklar, Sınıf İçi Etkileşim, Düzenek Değiştirme, Dil Öğreniminde ve Öğretiminde Ana Dil, Yabancı Dil Olarak İngilizce