Irak Türkmen ağzı kifri yöresi karşılaştırmalı biçim bilgisi

"Irak Türkmen Ağzı Kifri Yöresi Karşılaştırmalı Biçim Bilgisi" adlı bu yüksek lisans tezi, Oğuz grubunun güney-batı kolunda yer alan Kifri Türkmen ağzını, biçim bilgisi açısından ele alıp incelemiştir. Kifrili olduğum ve Kerkük Erbil'de yaşadığımdan dolayı her üç bölgenin karşılaştırmalı biçim bilgisi çalışmasına karar verilmiştir. Çalışmada ele alınan konunun incelenmesi ve sonuçları bakımından literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bölgede yaşanan siyasi ve sosyal olaylar, kitlesel göç hareketleri ve bölge içerisinde uygulanan politikalar neticesinde kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Özellikle eğitimde Latin alfabesine geçilmesi; dili bilen ve kullanan yerli halkın sayısının azalması ile beraber ağızların özellikleri kaybolmaya başlamıştır. Dolayısıyla Irak Türkmen ağızlarının çekim morfolojisi, türetim morfolojisi ve sözcük türlerini ele alarak ağızlarda zamanla oluşan değişikliği ve ortaya çıkan benzerliklerin ve farklılıkların tespit edilmesi çalışmanın önemini oluşturmaktadır. Bu bağlamda bölgede en yaygın ağız olan Kifri bölgesinde yaşayan farklı yaştaki insanlarla yapılan derleme sonucunda elde edilen ses kayıtları çeviri yazı işaretleriyle yazıya çevrilmiştir. Bunun yanı sıra Arapça eserlere ve dilin asıl kaynağı olan kişilere ulaşılmış ve kaynaklar analiz edilmiştir. Sonuçta, Kifri yöresi ağzının, diğer ağızlarla karşılaştırıldığında biçim bilgisi açısından genel olarak ortak özellikler gösterdiği bazı durumlarda ise farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Diyalektoloji, Irak Türkmen Ağzı, Kifri Türkmen Ağzı, Biçim Bilgisi, Çekim Biçim Bilgisi, Türetim Biçim Bilgisi, Sözcük Türleri, Derleme, Sözlük