İran Çek Hukuku ve Türkiye Çek Hukuku karşılaştırması

İran'da aynı Türkiye ve dünyanın birçok memleketleri gibi kambiyo senetleri yaygın olarak kullanılmaktadır. İran'da kambiyo senetleri üç çeşittir ki onlara Farsçada sifte (bono), berat (poliçe) ve çek denmektedir. Tezimizin konusu İran çek hukuku ve Türkiye çek hukuku karşılaştırmasıdır. Eğer çek evraklarını İran ve Türkiye arasında kıyaslamak istersek, şu hususu rahatlıkla söyleyebiliriz ki çek evraklarının kullanılması İran'da çok yaygındır. Ayrıca şu hususu da vurgulayabiliriz ki İranda birçok kişi çek defterleri kullanılmaktadır, oysaki Türkiye'de çek evrakları daha çok tacirler tarafından kullanılmakta olup tacirlere özel çek defterleri tasarlanmıştır. Buna aksilik İran'da tacirlere özel bir çek defteri tasarlanmamıştır. İran'da bankalar müşterilerin birçoğuna çek defterleri teslim etmektedir, Ayrıca ifade edebiliriz ki İran'da banka hesabı açmaya ehliyeti olan her şahıs bir cari veya çek hesabı da açabilmektedir. Kanaatimce bu durum çok büyük bir risk olup halk için büyük ekonomik problemler yaşatmaktadır ve karşılıksız olan çeklerin sayısını her gün fazlalaşmaktadır. Bankalar tarafından çek hesabı açabilmek için genel olarak şu şartlar var olmaktadır: 1. Çek hesabı açmak isteyen kişinin çalışıyor olması ve bir maaşının olması. 2. Çek hesabına belli bir miktarda para bulunmasi. 3. Bir başka kişinin, yeni hesap açmak isteyen kişiye zamin (kefil) olması ve zamin olan kişinin de bizzat kendi çek hesabı olması. İran Ticaret Kanunun 310.maddesinden 318 maddesine kadar çek hakkında hükümler yer almaktadır. İran'da kanunların çoğu İslam hukukuna dayandığından başka ülkelerle farklı düzenlemeler bulunmaktadır bununla birlikte ticaret konusunda İslam Hukukunda çok fazla kural olmadığından İran kanun koyucusu da dünya ticaret kurallarına uymaya çalışmıştır.