İran Selçukluları dönemi (10-13 y.y.) İsfahan, Rey, Kaşan ve Samarra`da yapılmış olan seramiklerin özellikleri ve günümüze uyarlanması

EK 6 ÖZET 10. ve 13. y.y. lar arasında İsfahan, Rey, Kaşan ve Samarra'da üretilmiş olan seramiklerin üstün teknolojilerinin yanısıra süslemeleri de ön planda olmuştur. 1150- 1250' I i yıllar İslam kültür tarihinin sanatsal patlama dönemi sayılabilecek kadar önemli bir dönemdir. Figürlü kompozisyonları ile konulan ve teknikleri açısından özgün örneklerin verildiği 10. ve 13. y.y. lar arasında seramikler büyük ilgi görmüştür. Seramikçiler, varolan gelenekleri olgunlaştırmışlardır. Sıraltı, perdah, lagvardina, sgraffito, minai ve lüster teknikleri ile orjinal Üretimler meydana getirmişlerdir. Çağın en gözde teknikleri lüster ve minai olup, şöhretlerine de bu seramiklerin üretimleri ile kavuşmuşlardır. Konularını dönemin modası olan kitap minyatürlerinden esinlenerek ürettikleri seramiklerde; İran edebiyatından öyküler, efsaneler, tarihi ve kahramanlık olaylarından pasajlar alarak bezemelerine ağırlık vermişler ve tabak, kase, şişe ya da kavanoz gibi formların dışında fazlaca bir çeşitliliğe gidilmemiştir. Bezemeler çoğunlukla beyaz zemin üzerine yapılmış olmasına rağmen bazen seramikçiler, çömleklerinde renk gücünü göstermek istediklerinden, mavi zemin üzerine desen uygulamışlardır. Yemek ve içki kaplan olarak üretim yapıldığı gibi mimari öğeleri süslemek için yapılan duvar çinileri de vardır. Tekniğin ve bezemenin ön planda olduğu 10. ve 13. y.y. lar arası seramikler, kendisinden sonra gelecek olan uygarlıklara zemin hazırlayacak nitelikte orjinal ürünlerin verildiği bir dönem olmuştur. Batı ve doğu kültürlerinin etkileşimi sonucu ortaya çıkan eserlerde son derece güzel ve özgün parçaların çıktığı 10. ve 13. y.y.lar arası Büyük Selçuklu Seramikleri, Türk- İslam tarihinin orjinini oluşturan örneklerini vermiştir.