İşari tefsirde belagat ilminin etkisi (Konu çalışması)

Bu tez, Kur'an-ı Kerim'in, tasavvuf ve sülûk erbabının Kur'an'ı tevil ederken zahiri anlamına değil de sırlarına ve manasına odaklandığı İşarî tefsirinde belâgat ilminin etkisini üç kısımda (Beyan, Meanî ve Bedi') incelemektedir. Bu çalışmanın önemi; Kur'an'ın yorumunun Me'sur ve Re'y tefsirinden sonraki üçüncü çeşidi olan ve bazı âlimlerin Kur'an'ın yorumlanmasında gerekli bir şart olarak gördükleri belagat ilmine dayanan İşarî tefsire ışık tutması ve bu tefsiri kullananların metodunu ortaya koymasından kaynaklanmaktadır. Çalışma, İşâri tefsir kitaplarından örnekler çıkarırken ve ayetlerde işaret edilen belagî nükteleri öğrenilmesi için analiz ederken betimleyici analitik yaklaşım izlemiştir . Bu çalışmada; İşarî tefsirin, diğer tefsirler gibi belagat ilminin farklı çeşitlerinin belagî işaretlerini büyük oranda içermesi ve belagat çeşitlerinden olan beyan, bedi' ve fünûnun; onların referanslarının temel kaynağı olup İşarî müfessirlerin, bazen salt nefsî fikirlermiş gibi hafife alınabilecek olan tefsirlerinin değerini artırması için belagat ilmine mükemmel derecede hâkim olunmasına büyük önem vermiş oldukları yanı sıra Kur'an'ın nazmının; tevil, tefekkür ve idrak için malzeme bakımından oldukça zengin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İşari Tefsiri, Sûfî Tefsiri, Beyan, Meanî, Bedi.