İşletmelerde hile, çalışanların hile algısı ve etik anlayışları arasındaki ilişki

Çalışanların kişisel menfaat elde etmek için çalıştığı işletmenin kaynaklarını ve varlıklarını suiistimal etmesi, çalışan hilesi olarak tanımlanmaktadır. Etik ise kişilerin davranışlarına yön veren, alacağı kararlara rehberlik eden kurallar bütünüdür. Çalışan hileleri neticesinde işletmeler oldukça fazla zarar görmekte ve kimi zaman iflas etmektedirler. Çalışanların hile algıları ve etik anlayışları, hile vâkâlarının farkına varılması ve hileye mâni olunması noktasında en önemli unsurlardır. Bu çalışmanın amacı; çalışanların hile algıları ve etik anlayışları ile demografik özellikleri arasında bir ilişkinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi tercih edilmiştir. 183 çalışan üzerinde altı adet hile ve iki adet etik ikilem senaryosundan oluşan bir anket uygulanarak araştırma sonuçlandırılmıştır. Veriler üzerinde yapılan testler, frekans ve varyans analizleri sonucunda; çalışanların etik anlayışlarının ve hile algılarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların cinsiyetlerinin hile ve etik algı düzeylerini anlamlı bir şekilde farklılaştırmadığı belirlenmiştir. Hem kadın çalışanlar hem de erkek çalışanlar hile vâkâlarını tasvip etmemiş, aynı şekilde etik ikilem senaryolarında alınan kararları etik bulmamışlardır. Çalışanların pozisyonlarının, hile algı düzeylerini anlamlı bir şekilde etkilemediği tespit edilmiştir. Çalışanların karşılaştıkları durumları vâkâ bazında değerlendirdiği görülmüş, hem etik hem de hile senaryolarının çalışanlarca farklı şiddetlerde derecelendirildiği tespit edilmiştir.