İzmir agorası'daki bir grup hellenistik dönem ağırşak ve tezgah ağırlıkları

İzmir, eski çağlarda, önde gelen ticaret, sanat ve kültür merkezlerinden biriydi. Kentin kuruluşu ile ilgili Amazonların, Thesesus' un ve Tantalos' un konu olduğu mitler anlatılmaktadır. Batı Anadolu, İ.Ö. 6 yüzyılın ilk yarısında dünyanın kültür merkezi durumundadır. Bu durum, İ.Ö. 545 yılındaki Pers istilasıyla değişmiştir. Bu dönemde önde gelen filozof, bilim adamları ve sanatçılar Atina'ya kaçmıştır. Büyük İskender ile Anadolu'da ki Pers istilası sona ermiş ve Hellenistik Dönem'de kentlerde bir gelişim başlamıştır. İ.Ö. 300'lerde Pagos Dağı eteğinde yeni bir kent kurulmuştur. Smyrna `nın kuruluşu ile ilgili olarak Büyük İskender'in konu olduğu bir mitte bulunmaktadır. Bu dönemde inşa edilmiş olan Smyrna Agorası 178 yılında ki depremle yıkılmış ve Marcus Aurelius'un yardımlarıyla yeniden yapılmıştır. Smyrna Agorası'nın, günümüzde kazılarla gün ışığına çıkarılmasına devam edilmektedir. İlk kazılar 1932' den 1941'e kadar yapılan kazılardır. Halen devam eden kazılarda çıkarılan eserler İzmir Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir. İ.Ö. 650- 545 yıları arasında Smyrna Akdeniz ticaretine katılmıştır. O dönem ki ticaret mallarından biri de dokuma ürünleridir. Dokumalar, öncelikle yünün günümüzde iğ ya da kirmen olarak adlandırılan ve ağırşağın ağırlık merkezini oluşturduğu küçük el aletleriyle iplik haline getirilmesiyle dokuma tezgahlarında yapılmaktaydı. Bu dokumalar için üç farklı tezgah tipi kullanılmaktaydı. Hellenistik Dönem'de ortaya çıkmış ağırlıklı dikey tezgahlar da, günümüzdekine ters olarak dokuma yukardan aşağıya doğru yapılmaktaydı ve ağırlıklar tezgahın üst kol arışlarını dengede tutmak için kullanılmaktaydı. Ağırlıklar, dokuma tezgahında kullanılmasının yanında ağırlık, balık ve av ağı ağırlığı olarak da kullanılan pişmiş toprak ürünlerdir. Elle şekillendirilen bu ağırlıklar ve ağırşaklar, pişirilmeden önce bir ya da iki asma deliği açılarak kullanım yeri ve pişme sırasında oluşabilecek kırılmalar önlenmiş ve piştikten sonrada eşit ağırlıklara ulaşmaları için kesilerek kullanılmışlardır. Bu yüksek lisans tezinde Smyrna Agorası'nda yapılan kazılarda çıkarılmış Hellenistik Dönem' e ait kırk yedi adet tezgah ağırlığı ve bir adet ağırşak malzeme kataloglandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: 1)Agora, 2)Smyrna, 3)Hellenistik, 4)Ağırşak 5) Tezgah Ağırlığı