James Joyce'un Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi romanının yazın çevirisi stratejileri açısından karşılaştırmalı incelenmesi

Edebiyatta 20. yüzyılın ilk çeyreğinde oldukça etkili bir akım olan modernizmin en önemli temsilcilerinden biri de James Joyce'dur. Ancak Joyce yazını klasik modernizm sınırları içinde değerlendirilemez çünkü Joyce yazınında modernist öğeler yanında, Joyce'a özgü epifaniler yer alır. Anlık aydınlanmalar olarak da tanımlanması münkün olan bu epifaniler üzerinden geçmiş, şu an ve gelecek iç içe, kronolojik sıranın dışında verilir (Mitchell, 2011: 192). Joyce'un bu tez çalışmasında ele alınan epifanilerle dolu eseri ise The Portrait of An Artist As A Young Man'dir. Bu eserde Joyce'un kendine has üslubunun kısmi yaşam öyküsüyle birleşmesi, eserin çevirisini hem kurgusal açıdan hem de dil kullanımı açısından ilgi çekici kılmıştır. Türkçeye ilk defa Murat Belge çevirisiyle 1966 yılında kazandırılan bu eser, daha sonra 2013 yılında Veysel Çetin, 2015 yılında da Fuat Sevimay tarafından çevrilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Joyce'un The Portrait of An Artist As A Young Man eserinin Türkçeye yapılan bu üç farklı çevirisini çeviri stratejileri açısından değerlendirmektir. Bu değerlendirmede çeviribilimci Lawrence Venuti'nin yerlileştirme ve yabancılaştırma kavramları, Antoine Berman'ın tanımladığı on iki deformasyon eğilimi, kaynak-odaklılık ve erek-odaklılık stratejileri temel alınmıştır. Bu kavramlar ışığında üç çevirmenin çeviri stratejilerine ilişkin seçimleri, çevirilerin yapıldığı dönemlerin bu seçimler üzerindeki etkisi, bu seçimler sonucunda ortaya çıkan metinlerin özellikleri ve bu metinlere günümüzdeki yayıncılık eğilimlerinin etkisi incelenmiştir.