Kalıntılarla genişletilmiş yeni bir panel birim kök test önerisi: RALS-CIPS testi

Makroekonomik değişkenlerin durağanlık sınaması önceleri zaman serisi grafiği, korelogram grafiği ya da otokorelasyon fonksiyonları vasıtası ile incelenmekteydi. Gelişen literatür ile birlikte artık makroekonomik değişkenlerin durağanlık sınamaları birim kök testleri ile yapılmaktadır. Bu sebeple gerek zaman serisi olsun gerekse de panel veri yapısı olsun birim kök sınaması çok önemli bir araçtır. Çünkü birim köke sahip değişkenler ile yapılan ekonometrik analizler sakıncalı olabilmekte, yanlış ve yanıltıcı sonuçlar doğurabilmektedir. Elde edilen t istatistiği anlamlı sonuçlar vermekte ve belirlilik katsayısı R^2 oldukça yüksek çıkmaktadır. Böyle durumlarda sahte regresyon sorunu ortaya çıkabilmektedir. Yani durağan olmayan iki seri arasında kurulacak olan bir regresyon ilişkisinde parametrelerin ilişkiliymiş gibi görünmesine rağmen, incelenen kuram ya da teori açısından anlamsız olmaktadır. Büyük örneklemlerde çalışmak bile bu sahte regresyon probleminin önüne geçememektedir. Ekonometrinin temelini oluşturan regresyon analizinde en temel varsayımlardan biri de kalıntıların normal dağılım göstermesidir. Ama bu varsayımın ihlal edildiği ya da sağlanıp sağlanmadığı kimi zaman kontrol edilmemektedir. Normal dağılmama durumunda normal dağılım varsayımı altında analiz yapmak yanlı ve yanıltıcı sonuçlara neden olabilmektedir. Bu sebeple Pesaran (2007) tarafından önerilen CIPS test yapısında kalıntıların normal dağılmama bilgisi kullanılarak yeni bir test önerilmiştir. CIPS test sürecini oluşturan CADF regresyonuna hata terimlerinin ikinci ve üçüncü momentleri eklenerek RALS-CIPS olarak adlandırılan yeni bir test geliştirilmiştir. Burada önerilen test hata terimlerinin normal dağılmadığı durumlarında güçlü olan bir testtir. Önerilen bu yeni RALS-CIPS testi ile ampirik bir uygulama çalışması da yapılmıştır. Bu amaçla 15 AB ülkesine ait kişi başına gayrisafi yurtiçi hâsıla serilerinde birim kökün varlığı araştırılmıştır.