Kan ve oral kavite örneklerinden soyutlanan candida albicans suşlarının fosfolipaz aktivitelerinin araştırılması

Amaç: İnvaziv ve mukozal enfeksiyonlara neden olan fırsatçı patojenlerden Candida spp. sahip olduğu önemli virulans faktörü olan fosfolipaz enzimleri ile konak hücre membranlarındaki fosfolipidleri parçalayarak hücreleri lizise uğratır. Çalışmamızda, kan ve oral kavite örneklerinden soyutlanan C. albicans izolatlarında fosfolipaz B1 ve C1 aktivitesinin incelenmesi ve bu iki grup arasındaki farkın araştırılması amaçlandı. Yöntem: Ocak 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Mikoloji Laboratuvarı'nda kan kültürü (n=30) ve oral kavite örneklerinden (n=30) soyutlanan toplam 60 adet C. albicans suşu çalışmaya alındı. Suşların fosfolipaz aktivitesi, yumurta sarılı agar besiyerinin kullanıldığı plak yöntemi ve fosfolipaz B1 ve C1 enzimlerini C. albicans türünde kodlayan PLB1 ve PLC1 genleri ters transkriptaz polimeraz zincir tepkimesi (RT-PZT) yöntemi ile araştırıldı. Her iki grup için elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Plak yöntemi ile kan ve oral kavite örneklerinden soyutlanan suşların sırasıyla 26'sı (%86.7) ve 24'ünde (%80) fosfolipaz aktivitesi belirlendi. Gruplar arasında olumluluk oranları karşılaştırıldığında anlamlı bir fark gözlenmedi (χ2=0.48; p=0.49). Kan ile oral kavite suşlarının Pz ortalamaları (0.6138±0.9823; 0.6988±0.9910) arasında ise anlamlı bir fark saptandı (Mann Whitney U=173.500; p=0.007). RT-PZT yöntemi ile çalışılan 30 kan ve 30 oral kavite suşların tümünde (%100) PLB1, sırasıyla 27'sinde (%90) ve 22'sinde (%73.3) PLC1 ekspresyonu saptandı. Çalışmaya alınan suşların RT-PZT sonuçlarının kantitasyonlarının yapılması sonucunda, PLB1 ekspresyonu kan izolatları için 0.52-1.05; oral kavite izolatları için 0.70-1.33 değerleri arasında izlendi. PLB1 ekspresyonu açısından her iki grup suş arasında anlamlı bir fark saptanmadı (t=-0.307; p=0.760). PLC1 ekspresyonu, kan ve oral kavite örneklerinden soyutlanan suşlar için sırasıyla 0.35-1.04 ve 0.75-1.33 değerleri arasında belirlendi. PLC1 ekspresyon düzeyi oral kavite izolatlarında, kan izolatlarına göre anlamlı derecede yüksek bulundu (Mann Whitney U=103.500; p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda oral kavite ve kan örneklerinden elde edilen C. albicans izolatlarında yüksek oranlarda fosfolipaz aktivitesinin belirlenmesi, bu enzimlerin üretiminin virulansta önemli bir rol oynadığını desteklemekte olup; bulgularımız doğrultusunda PLC1 enziminin mukozal enfeksiyonlarda önemli bir rolü olduğu söylenebilir ancak bu konuda daha geniş kapsamlı çalışmalara gereksinim söz konusudur. Anahtar sözcükler: Candida albicans, fosfolipaz B1, fosfolipaz C1, RT-PZT