Kanser hastalarında umut ve manevi iyi oluş arasındaki ilişkide sakin benliğin aracılık etkisi

Bu araştırmanın temel amacı, kanser hastalarında spiritüel iyi oluş ve umut arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide sakin benliğin aracılık rolünü belirlemektir. Araştırmada, İstanbul ilinde bulunan Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesinde tedavi görmekte olan 206 kanser hastasının dahil edildiği kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırmanın yöntemi korelasyon araştırma modelinde nicel bir araştırmadır. Araştırmada hastalara kişisel veri formu, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Üç Faktörlü Spiritüel İyi Oluş Ölçeği ve Sakin Benlik Ölçeğini içeren anket uygulanmıştır. Analizler için SPSS 27 programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uyup uymadığı Kolmogrov Smirnov testi ile bakılmış olup verilerin normal dağılıma uyduğu belirlenmiştir. Sayısal verileri ikili karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler t testi ve Mann Whitney U testi, 3 ve daha çoklu olan karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Sayısal verilerin birbirleri olan ilişkileri incelemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada spiritüel iyi oluş ve umut arasındaki ilişkide sakin benliğin aracılık etkisini ortaya koymak için Hayes PROCESS (Model 4) Macro koşullu süreç analizinden yararlanılmıştır. Aracılık analizinde Bootstraping yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, hastaların cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çalışma durumu, sosyoekonomik düzey, biriyle yaşama durumu, kanser dışı kronik hastalık durumu ve ailede kanser varlığı gibi demografik faktörleri ile umutsuzluk, spiritüel iyi oluş ve sakin benlik değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Yaş arttıkça umutsuzluk düzeyinin arttığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, spiritüel iyi oluş düzeyindeki artışın umutsuzluk üzerinde doğrudan olumlu bir etkisi olduğu ve sakin benliğin de bu olumlu etkiyi arttırdığı görülmüştür. Buradan, sakin benlik üzerine yapılacak çalışmaların kanser hastalarının spiritüel iyi oluşlarını destekleyeceği ve umut düzeylerini de olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmektedir.