Karayollarında kullanılan öngerlmeli beton kirişlerin optimum boyutlandırılması

ÖZET Yüksek Lisans Tezi KARAYOLLARI MDA KULLANİLAN ÖNGERİLHELİ BETON KİRİŞLERİN OPTİMUM SOYUTLANDI RILMASI İhsan GÜZEL Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Ana bili m Dalı 1 992, Sayfa: 1 24 Öngerilmeli beton elemanlar son zamanlarda Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından, devlet ve il yollarında geniş bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmada öngerilmeli betonun uygulama şekilleri ve boyutlandırılması incelenmiştir. Yapılan araştırmada sonucunda projelerde izostatik sistemlerde öncekme, ard çekme metodları; hiperstatik sistemlerde ise sürme, ankrobelman yöntemi uygulanmıştır. İzostatik olarak yapılan köprü., viyadük, alt ve üstgeçitlerde U, I tipi öngerilmeli beton kiriş kesitleri kullanılmıştır. Statik sistemi hiperstatik olarak projelendirilen viyadük, usun köprü inşaatlarında tabi i yeler U kesitlidir. Hiperstatik olarak yapılan Elazığ- Malatya devlet yolundaki Kömür han Köprüsünü ankrobelman; Kınalı Sakarya Otoyolu projesindeki Molla Gürani Viyadükünü sürme yöntemlerine misal verilebilir. İzostatik olarak yapılan Aralı k-5 ederek karayolunda Araş Nehri üzerindeki Araş karayolu köprüsünde öngerilmeli beton kirişler I kesitlidir.in Bu köprüde genişlik 12 m, platform genişliği ise 9.5 m'dir. Köprü uzunluğu ise 276 m'dir. Açıklıklarda beş adet önerilmeli kinş mevcut olup; köprünün tabiiye kalınlığı i3e 24 cm*dir. Ongeni meli beton kirişler ard çekmeli metodla H3Q-S24 hareketli yüklere göre boyuttandı nl mistir. Bir kirişte 4adet (5- 1 2) 270 K tipi öngerme kablosu mevcut olup, bu kabloların germe işlemi V3L öngerme sistemi ile yapılmış ve E tipi ankrajlar kullanılmıştır. Betonarme donatısı olarak da BÇ III seçilmiştir. Kirişteki 4 adet öngerme kablosuna toplam 6700 kN germe kuvveti uygulanmış; minimum ve maksimum öngerilme kuvvetindeki kayıplar gözönünde bulundurularak T3 3233'de verilen aktarma ve kullanma safhaları için, betonun basınç ve çekme emniyet gerilme sınırları kontrol edilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda seçilen kesitin kritik üstü kesit olduğu anlaşılmış; kesitin dolu (hareketli yükler + sabit yükler) ve boş (sabit yükler) yüklemeler altında kesitin üst ve alt kenarlarındaki gerilmeler tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre beton kesitinden ekonomiklik öngerme kuvvetinden de maksimum tasarrufun sağlanıp sağlanmadığı incelenmiştir. Öngerilmeli elemanların boyutlandırılması için beton kesiti boyutları yardımcı tablolar yardımıyla bulunup, sınır gerilmeleri ve senim sınırlan gözönünde bulundurularak lineer bir programlama ile optimum öngerme kuvveti bulunabileceği gösterilmiştir. Otoyol projelerinde önçekme metoduyla yapılan U tipi beton kesitlerin özel problemleri ve avantajları sıralanıp, köprü tahliyesinin bir metrekaresine giden malzeme miktarları tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Öngerilmeli beton kirişleri, optimum boyutlandırma.