Karideslerde (Litopenaeus vannamei) stoklama yoğunluğunun stres indikatörü olarak hemolenf biyokimyasal parametreleri ve ısı şok proteinleri üzerine etkisi

Bu çalışmada iki ayrı deneme yürütülmüştür. I. Denemede; ön-büyütme döneminde, yüksek stoklama yoğunluklarının (200, 400 ve 800 adet/m2) karides yavrularında büyüme, yem tüketimi, farklı dokularda ısı şok proteinlerinin (HSP) gen ekspresyon seviyeleri (HSP70 ve HSP90) ve stres dayanıklılık toleransları (formalin, tuzluluk) üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgular Litopenaeus vannamei yavrularının üç stoklama yoğunluğunda, sırasıyla, %77, %78 ve %82 yaşama oranları oranı ile 1.35, 1.09 ve 1.12 grama ulaştığını göstermiştir. Dayanıklılık stres testleri yüksek stoklamanın karideslerde hassasiyete neden olduğunu ortaya koymuştur. HSP70 ve HSP90 seviyeleri stoklama yoğunluğunun artışıyla yükselmiş, ancak 1-2 gün içerisinde regüle edilerek normal düzeye inmiştir. II. denemede ise; büyütme döneminde, resirküle sistemde (RAS) farklı stoklama yoğunluklarının (40, 80 ve 160 adet/m2) karideslerde stres oluşturup oluşturmadıklarını belirlemek amacıyla; büyüme, yem tüketimi, bazı hemolenf ve immünolojik parametreler ile ısı şok proteinlerindeki değişim araştırılmıştır. Tanklarda dört ay sürdürülen deneme sonunda, karideslerde yaşama oranlarının %62.0 ile %77.50 ve ağırlıklarının ise 18.31 ile 22.15 g arasında değiştiği belirlenmiştir. Çalışma yüksek stoklama yoğunluklarının 2. ay serum toplam protein ve trigliserit değerlerini etkilediğini, ancak 4. ayda bu etkinin ortadan kalktığını; 2. ve 4. aylarda immünolojik parametrelerin anlamlı bir fark göstermediğini; 2. ayda alınan hemolenf örneklerinde fagositik ve lizozim aktivitelerinin farklılık göstermediğini; HSP bulguları 2 kg/m2 (4.74 kg/m3) biyomas seviyesinin karideslerde kronik stres yarattığını ortaya koymuştur.