Karşılaştırmalı Hukuk kuramı ve Orta Çağda İngiltere'nin anayasacılık hareketleri örneği

Çalışmada karşılaştırmalı hukukun kuramsal zemini aktarılarak çağdaş karşılaştırmalı anayasa hukuku çalışmalarının hukuk bilimi içerisinde nasıl ele alınması gerektiği incelenmiştir. Öncelikle, karşılaştırmalı hukukun tarihsel süreç içerisinde nasıl ortaya çıktığı ve geliştiği ortaya konmuştur. Bu gelişim çizgisi ışığında karşılaştırmalı anayasa hukuku çalışmalarının seyri aktarılmış ve ana akım çalışmalarda uygulanmakta olan yöntem ve kuramlar eleştirilmiştir. Bu eleştirilerden sonra karşılaştırmalı hukuk çalışmalarının yapılabilmesi için ele alınan örneklerin hukuk sistemlerinin oluşumunun siyasi, hukuki ve toplumsal boyutlarıyla ele alınması gerekliliği vurgulanmıştır. Böylece karşılaştırmalı hukuk, farklı disiplinler ile iletişime geçmeye elverişli bir hukuk disiplini olarak karşımıza çıkabilecektir. Karşılaştırmalı hukuk çalışmalarının yapılabilmesi için tanımlanması gereken yeni ve dinamik bir hukuk anlayışının gerekliliği vurgulanmış ve bu hukuk algısıyla Orta Çağ İngiltere'sinde gerçekleşen anayasacılık hareketleri ele alınmıştır. İngiltere anayasacılık hareketleri karşılaştırılabilir bir örnek olarak kurgulandıktan sonra bu haliyle common law sisteminin gelişimi ve buna etki eden siyasi ve toplumsal olgular ortaya konulmuştur. Common law sisteminin ortaya çıkışını başlı başına bir anayasacılık hareketi olarak değerlendiren bu çalışma, sonuç olarak, Kıta Avrupası hukuk sistemlerindeki anayasacılık hareketlerinin de ancak siyasi, hukuki ve toplumsal boyutlarıyla tarihsel bir süreç içerisinde ele alınırsa anlaşılabileceğini iddia etmektedir. Karşılaştırılan hukuk sistemlerindeki benzerlikler ve farklılıkların ortaya konulmasının ötesinde, belirli meta kavramların anayasacılık hareketlerinin anlaşılması için gerekli olduğunun altı çizilmektedir. Böylece karşılaştırılan hukuk sistemleri, hukuka ilişkin temel soruların cevaplarının bulunabileceği örnekler haline dönüştürülmektedir. Karşılaştırmalı hukukun da bu çalışmaların yapıldığı bir disiplin olarak anlaşılmasıyla, hukuka içkin soruların cevaplandırılabileceği bir alan yaratma amacı taşımaktadır.