Kateşinin HeLa hücre hattında apoptotik yolaklar üzerine etkisinin araştırılması

Kanser günümüzün çok ciddi sağlık sorunlarının başında gelmektedir. Tedavisinde kullanılan radyasyon ve kemoterapötik ajanların yan etkileri ile kanser hücrelerinin tedaviye direnç göstermesi, tedaviyi kısıtlamaktadır. Bu nedenle kanser hücrelerine seçici ve yan etkileri az olan tedavi yöntemleri araştırılmaya devam etmektedir. Bu tedavi arayışında fitokimyasallardan flavonoidlerin kanser hücreleri üzerindeki etkileri çok sayıda çalışmayla gösterilmiştir. Bu tez çalışmasında flavonoidlerin en önemli gruplarından olan kateşinlerden Epikateşin (EC) ve Epikateşin gallat (ECG)'ın insan servikal adenokarsinoma hücre hattı olan HeLa hücreleri üzerindeki sitotoksik ve apoptotik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. EC ve ECG'nin 100 ppm, 10 ppm, 1 ppm, 100 ppb, 10 ppb ve 1 ppb'lik dozlarının HeLa hücrelerindeki sitotoksik etkisi MTT testi ile belirlendi. 72 saatlik kateşin maruziyeti sonucunda hücrelerin %50 canlılık gösterdiği inhibisyon konsantrasyonu olan IC50 değeri EC için 48.91 ppm (168,5 µM) ve ECG için 4.47 ppm (10,10 µM) olarak hesaplandı. EC ve ECG'nin HeLa hücrelerinde apoptotik yolaklar üzerine olan etkisinin belirlenmesi amacıyla önemli apoptotik proteinlerden Bcl-2, Bax ve Kaspaz-3 proteinlerinin ifadesi ELISA yöntemi ile araştırıldı. ELISA testi için HeLa hücreleri 72 saat boyunca iki kateşinin de belirlenen IC50 değerlerinin 1/10'luk ve 1/100'lük dozları ile inkübe edildi. Bu dozlar EC için sırasıyla 4.89 ve 0.489 ppm, ECG için 0.447 ve 0.0447 ppm olarak hesaplandı. Her iki kateşinin de kontrol grubuna göre apoptozu inhibe eden bcl-2 proteinin ifadesini artırdığı saptandı. EC'nin 4.89 ppm'lik dozunda apoptozu indükleyen bax ifadesinde azalma ve 0.489 ppm'lik dozunda artış görüldü. ECG'nin ise her iki dozunun da bax ifadesini artırdığı belirlendi. Apoptoz oluşumundaki en önemli proteinlerden olan kaspaz-3 ifadesinde ise aynı şekilde EC'nin 4.89 ppm'lik dozunda kontrole göre azalma görülürken 0.489 ppm'lik dozunda ve ECG'nin her iki dozunda belirgin olmayan bir artış görüldü. Sonuç olarak bax/bcl-2 oranına ve kaspaz-3 ifadesindeki belirgin olmayan artışa göre HeLa hücrelerinde EC'nin apoptozu indüklemediği ve ECG'nin ise az da olsa apoptozu indüklediği belirlendi. Saptanan IC50 değerleri literatürdeki diğer hücre hatlarıyla karşılaştırıldığında EC ve ECG'nin HeLa hücreleri üzerinde iyi bir sitotoksisite gösterdiği anlaşıldı.