Kemoterapi uygulamasının sıçan akciğer dokusuna etkilerinin yapısal düzeyde incelenmesi

Kanser tedavisinde kullanılan kemoteropatik ilaçların toksik etkileri bilinmektedir. Bu kemoteropatiklerden birisi olan siklofosfamid, akciğerlerde; alveoler düzeyde pnömoni, tip 1 pnömosit hücre hasarı, anormal tip 2 hücresi oluşumu, fibrozis ve alveol esnekliğinin bozulmasına neden olmaktadır. Antioksidanlar ile yapılan ön tedaviler ilaç kullanımı süresindeki hasarı önleyebilmektedir.Çalışmamızda siklofosfamid'in normal akciğer dokusunda olaylandırdığı dejeneratif etkiler üzerine askorbik asit, ? -tokoferol ve selenyum'un olası antioksidan etkilerini immünohistokimyasal ve elektronmikroskobik düzeyde değerlendirmeyi amaçladık. Bu nedenle yapısal hasar ve gelişim moleküllerinden AT1 ve PCNA, apoptozis sinyal moleküllerinden kaspaz-8 ve kaspaz-9 antikorlarını kullandık.Siklofosfamid uygulanan akciğer dokusunda; epitel, alveolar makrofajlar, lenfosit toplulukları ve bağ dokuda PCNA, bronkus, alveol ve damar endotelinde AT1, düz kas hücreleri, alveol duvarı ve lenfosit yığınaklarında ise kaspaz-8 ve kaspaz-9 immünreaktivitelerinin kontrole karşın orta-kuvvetli derecede arttığı saptandı. Siklofosfamid ve ? -tokoferol'ün birlikte uygulandığı grupta bronkiolus epiteli, endotel hücre çekirdekleri, lenfosit yığınaklarında yoğun PCNA, kontrol grubuna eşdeş AT1, kaspaz-8 ve zayıf kaspaz-9 tutulumu belirlendi. Askorbik asit uygulanan grupta, PCNA immünreaktivitesi oldukça az, AT1, kaspaz-8 ve kaspaz-9 tutulumları ise siklofosfamid grubuna eşdeşti. Selenyum uygulanan grupta siklofosfamid grubuna karşın PCNA ve AT1 tutulumları az, kaspaz-8 ve kaspaz-9 immünreaktiviteleri ise siklofosfamid grubuna benzerdi. Her üç antioksidanın uygulandığı grupta, bulgular siklofosfamid grubuna eşdeşdi.Elektron mikroskobik bulgularımızda; siklofosfamid uygulanmış akciğer dokularında tip 2 alveolar hücre sitoplazmalarında, mitokondriyonlarında vakuolleşme, kristolizis, lamellar düzenlenimde bozukluk ve apoptozise gidiş gözlemlendi. ? -tokoferol uygulanan grupta ise düzgün mitokondriyonlar, azalmış fibrozis, zar ve lamellar cisim defektleri saptandı. Diğer grupların ise siklofosfamid grubuna benzerlik gösterdikleri belirlendi.Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgulara göre; sıçanlarda kemoterapi uygulanması sırasında alınan antioksidanlardan yalnızca ? -tokoferol'ün, doku hasarını etkin biçimde geri dönüştürebileceği sonucuna varıldı.