Kentsel açık alanlarda kullanım sonrası değerlendirme: İzmir sahil bantları örneği üzerine ampirik bir araştırma

Tasarım ve insaat asamaları tamamlanmıs ve kullanıma açılmıs olan mekanların performanslarının kullanıcı gözüyle sistematik olarak değerlendirilmesine ?Kullanım Sonrası Değerlendirme (KSD)? denir. KSD'nin amacı mekan konforunun ve fiziksel sartlarının arttırılarak mekanın daha verimli kullanılmasını, maliyetlerin azaltılmasını sağlamaktır. Kentsel açık alanda gerçeklestirilen bu çalısma açık alanlardaki KSD eksikliğini gidererek KSD arastırmalarında izlenecek yöntemi tarif etmeyi ve kullanıcı merkezli tasarım kriterleri belirlemenin önemini vurgulamayı hedeflemistir. Bu çalısma ?zmir kentinin iki önemli sahil bandı olan Mustafa Kemal Sahil Yürüyüs Yolu (MKSY) ile Bostanlı Sahil Yürüyüs Yolu'nda (BSY) gerçeklestirilmistir. Alanlar yaklasık iki km. uzunluğunda olmalarına rağmen bazı fiziksel özellikler açısından farklılık göstermektedir. Alanlarda kullanıcı davranısı ve memnuniyetini ölçmek için gözlem ve anket yöntemi kullanılmıstır. Nisan 2006'da toplam 16 saat gözlem yapılarak kullanıcıların bireysel özellikleri, davranıs ve aktiviteleri gözlenmistir. Ayrıca yapılan anket çalısmalarında önce dört plancı mekanların fiziksel özelliklerini değerlendirmis, daha sonra toplam 40 kullanıcının mekanları kullanıcı gözüyle değerlendirmesi istenmistir. Bu ankette kullanıcıların bireysel özellikleri, mekansal davranısları, fiziksel özelliklerini değerlendirmeleri, memnuniyetleri, mekanı genel anlamda değerlendirmelerine iliskin veri toplanmıstır. Sonuçlara bakıldığında fiziksel mekandaki farklılıklardan dolayı her iki alanda kullanıcıların yoğunluğunun, aktivitelerinin, memnuniyetlerinin farklılık gösterdiği bulunmustur. Bu çalısmada kullanılan yöntem ileride gerçeklestirilecek KSD'lere rehber olurken, elde edilen sonuçlar benzer islevli kentsel açık alanların planlanması ve tasarım kararlarının belirlenmesinde kullanılabilir.